ในบทความนี้
คำตอบสั้น ๆ
〈Gymnopédie No. 1〉 ของ Satie เป็นเพลงแรกจากสามเพลงที่เขียนในปี 1888 โน้ตระบุว่า ‘ช้าและเจ็บปวด’ มือซ้ายซ้ำย่างก้าวสม่ำเสมอที่สลับเบสต่ำกับคอร์ดด้านบน แต่ตำแหน่งเบสและสีคอร์ดเปลี่ยนต่อเนื่อง ส่วนทำนองมือขวาหายใจด้วยความยาวต่างกันเหนือสิ่งนั้น สิ่งซ้ำคือกรอบ แต่ระยะและสีภายในเปลี่ยน จึงไม่เป็นสำเนาน่าเบื่อ
สามจุดสำหรับฟังความเปลี่ยนในสิ่งซ้ำ
- 〈Gymnopédies〉 ทั้งสามเขียนในปี 1888 และหมายเลข 1 ดำเนินในจังหวะสามช้า
- แม้รูปแบบเบส–คอร์ดมือซ้ายดูเหมือนเดิม ตำแหน่งเสียงและองค์ประกอบคอร์ดเปลี่ยนตลอด
- ความยาวประโยคและการพักของทำนองมือขวาไม่ตรงกับย่างก้าวสม่ำเสมอของเสียงประกอบ จึงสร้างลมหายใจยาว
อ่านแบบเจาะลึก
Gymnopédies สามเพลงที่เขียนในปี 1888
โน้ตลายมือ 〈Gymnopédies〉 ทั้งสามเก็บที่หอสมุดแห่งชาติฝรั่งเศส หมายเลข 1 ระบุกุมภาพันธ์ 1888 หมายเลข 2 มีนาคม และหมายเลข 3 เมษายน (เดือน 4) โดยหมายเลข 1 ลงนิตยสารก่อนในเดือนสิงหาคมปีเดียวกัน ฉบับตีพิมพ์เองครั้งแรกของ Satie ออกในปี 1895
ยากจะสรุปที่มาของคำแปลก ‘Gymnopédie’ เป็นเรื่องเดียว ก่อนปริศนาชื่อ สิ่งที่ได้ยินคือย่างก้าวเปียโนเรียบง่ายมาก Satie ให้เรามองความต่างเล็กของคอร์ดกับทำนองนาน ๆ ภายในกรอบซ้ำ แทนการพัฒนาใหญ่
มือซ้ายสร้างพื้นด้วยเพียงสองการเคลื่อนไหว
มือซ้ายส่งเบสต่ำหนึ่งครั้ง แล้ววางคอร์ดในตำแหน่งสูงกว่า การซ้ำ ‘ต่ำ–สูง ต่ำ–สูง’ กลายเป็นย่างก้าวทั้งเพลง รูปแบบชัดจนผู้ฟังครั้งแรกหาพื้นได้เร็ว
แต่เสียงเบสไม่อยู่ที่เดิม และองค์ประกอบคอร์ดก็เปลี่ยน ระยะระหว่างเสียงต่ำกับคอร์ดบนกว้างแล้วแคบ ทำให้มิติพื้นที่ต่าง จังหวะเหมือนเดิมแต่ฮาร์โมนีเคลื่อน จึงเกิดทั้งความคุ้นและแปลกพร้อมกัน
มือขวาไม่เดินตามช่องของเสียงประกอบ
ทำนองมือขวาไม่ได้เริ่มประโยคใหม่ทุกคอร์ดมือซ้าย บางเสียงค้างยาว บางประโยคข้ามห้อง และการพักมาก่อนที่คาด เหมือนคนหนึ่งพูดอย่างอิสระขณะครุ่นคิดเหนือย่างก้าวสม่ำเสมอ
ครั้งแรกฮัมเพียงทำนอง ครั้งที่สองตามมือซ้าย ครั้งที่สามฟังสองส่วนพร้อมกัน จะได้ยินว่าปลายประโยคทำนองกับการเปลี่ยนคอร์ดเสียงประกอบตรงกันและคลาดกันเมื่อใด ความคลาดนั้นเองสร้างเวลาให้รูปแบบเรียบง่าย
ช้ากับหยุดไม่ใช่สิ่งเดียวกัน
คำสั่งภาษาฝรั่งเศสในโน้ตหมายเลข 1 คือ Lent et douloureux หรือ ‘ช้าและเจ็บปวด’ เทมโปช้าไม่ได้หมายถึงกดทุกคอร์ดหนักตั้ง แต่หมายถึงปล่อยให้กังวานพอโดยไม่เสียชีพจรใหญ่ที่เบสกับคอร์ดสลับกัน
หากช้าเกิน ประโยคจะแตก หากเร็วเกิน การเปลี่ยนคอร์ดจะผ่านวูบ เมื่อเปรียบเทียบการบรรเลงที่ดี อย่าดูความเร็วเป็นนาที แต่ฟังว่าย่างก้าวมือซ้ายต่อเนื่องพร้อมให้มือขวามีที่หายใจหรือไม่
แม้กลับที่เดิม ความทรงจำของคอร์ดต่างไป
เมื่อทำนองคุ้นกลับมาแต่คอร์ดข้างใต้ไม่เหมือนตอนต้นเสียทีเดียว อุณหภูมิอารมณ์ก็เปลี่ยน ผู้ฟังจำทำนองได้พร้อมรู้ว่ารอบข้างเปลี่ยน การซ้ำไม่ใช่อุปกรณ์ย่อสิ่งที่ได้ยินแล้ว แต่เป็นกรอบทำให้ความต่างเห็นชัด
ลองฟังทำนองคล้ายกันตอนต้นกับท้ายต่อกัน เปรียบเทียบเพียงตำแหน่งเบส ความสว่างคอร์ด หรือเวลาที่เหลือหลังทำนองจบอย่างใดหนึ่งก็พอ เมื่อพบความต่างเล็ก การซ้ำจะไม่ใช่พื้นหลังแต่เป็นแก่นของผลงาน
เหตุผลที่วางดนตรีซ้ำเงียบไว้ใกล้ตัว
〈Gymnopédie No. 1〉 ทำให้สนใจจังหวะซ้ำและการเปลี่ยนเล็กของคอร์ด มากกว่าเสียงดังหรือฝีมือเร็ว ย่างก้าวคงที่สร้างเกณฑ์เปรียบเทียบ ส่วนเบสกับทำนองที่เปลี่ยนบอกว่าความเรียบง่ายไม่เท่ากับไม่เปลี่ยน
Mahina Vegan Table เปิดดนตรีคลาสสิกในพื้นที่รับประทานอาหาร Journal นี้เล่าเรื่องความเปลี่ยนของคอร์ดและทำนองที่ค้นพบในผลงานคลาสสิกอย่างเข้าใจง่ายต่อเนื่อง
สี่คำถามเพื่อเข้าใจการซ้ำใน 〈Gymnopédie No. 1〉
- Gymnopédie เป็นเพลงเดียวหรือไม่
- เป็นชื่อรวมเพลงเปียโนสามเพลงที่ Satie เขียนในปี 1888 และหมายเลข 1 ที่เล่นบ่อยที่สุดคือเพลงแรก
- มือซ้ายซ้ำคอร์ดเดียวจนจบหรือไม่
- กรอบจังหวะคล้ายกัน แต่เบสและองค์ประกอบคอร์ดเปลี่ยนตลอด การเคลื่อนไหวเหมือนเดิม แต่สีเสียงเคลื่อน
- ‘ช้าและเจ็บปวด’ หมายถึงให้เล่นช้ามากใช่ไหม
- ไม่ใช่คำกำกับความเร็วเพียงอย่างเดียว ควรเข้าใจว่าเป็นคำกำกับลักษณะการบรรเลง ให้สร้างทั้งน้ำหนักของคอร์ดและสีหน้าของทำนองภายในจังหวะชีพจรที่ช้า
- เมื่อฟังครั้งแรก อะไรคือจุดที่จับได้ง่ายที่สุด
- เริ่มจากจับสองการเคลื่อนไหวของมือซ้ายที่สลับระหว่างเบสต่ำกับคอร์ดด้านบน แล้วฟังว่าประโยคของมือขวาจบลงตรงไหน
ตรวจสอบข้อมูลการเยี่ยมชมปัจจุบันและพื้นที่ของ Mahina Vegan Table
ดูข้อมูลการเยี่ยมชม Mahina Vegan Table
