ในบทความนี้
  1. ช่วงเสียงที่ขยายสำหรับ Stadler
  2. ฉบับพิมพ์แรกกับบทวิจารณ์ปี 1802
  3. บาสเซ็ตคลาริเน็ตที่ Meyer เลือก
  4. จากสมาชิกวงสู่ศิลปินเดี่ยว
  5. แนวเดี่ยวสองฉบับในสิ่งพิมพ์ปัจจุบัน
  6. ดนตรีที่ Mahina

คำตอบสั้น ๆ

Mozart เขียนคลาริเน็ตคอนแชร์โต K.622 ให้เครื่องดนตรีของ Anton Stadler ซึ่งมีช่วงเสียงต่ำกว้างกว่าคลาริเน็ตทั่วไป ต้นฉบับเต็มที่เขียนด้วยมือของเขาไม่เหลือแล้ว ในฉบับพิมพ์แรกหลังเขาเสียชีวิต ส่วนเดี่ยวถูกปรับเป็นคลาริเน็ตทั่วไป ปัจจุบันผู้จัดทำฉบับบาสเซ็ตคลาริเน็ตเปรียบเทียบต้นฉบับบางส่วน โน้ตพิมพ์และบทวิจารณ์ปี 1802 เพื่อคืนเสียงต่ำที่หายไป

อ่านแบบเจาะลึก

ช่วงเสียงที่ขยายสำหรับ Stadler

Mozart เขียนคลาริเน็ตคอนแชร์โต K.622 ให้ Anton Stadler ในปี 1791 ก่อนหน้านั้นเขาเขียนคลาริเน็ตควินเท็ต K.581 ให้ด้วย ควินเท็ตใช้เครื่องสายสี่ชิ้นกับคลาริเน็ต ส่วนคอนแชร์โตใช้วงออร์เคสตรากับคลาริเน็ตเดี่ยว Stadler เล่นร่วมกับเครื่องสายกลุ่มเล็กในแชมเบอร์และยืนเป็นศิลปินเดี่ยวต่อหน้าวงใหญ่ในคอนแชร์โต Mozart ใช้เครื่องของนักดนตรีคนเดียวกันในสองรูปแบบและเขียนให้คลาริเน็ตกับเครื่องสายร่วมเล่น

ช่วงเสียงเขียนของบาสเซ็ตคลาริเน็ต โน้ตเล็กด้านล่างเป็นเสียงต่ำที่คลาริเน็ตทั่วไปเล่นไม่ได้
ช่วงเสียงเขียนของบาสเซ็ตคลาริเน็ต โน้ตเล็กด้านล่างเป็นเสียงต่ำที่คลาริเน็ตทั่วไปเล่นไม่ได้

คลาริเน็ตของ Stadler มีเสียง Es, D, Cis และ C ต่ำกว่า E ที่เป็นเสียงต่ำสุดของคลาริเน็ตทั่วไปอีกสี่เสียง การขยายช่วงนี้ทำให้ศิลปินเดี่ยวเล่นต่ำลง ปัจจุบันเรียกเครื่องนี้ว่าบาสเซ็ตคลาริเน็ต มันลงต่ำกว่าเครื่องทั่วไปสี่ครึ่งเสียง ผู้ประพันธ์จึงเขียนทำนองในช่วงนี้ได้ โน้ต C ต่ำต้องใช้เครื่องที่เล่นเสียงนั้นได้ สี่เสียงนี้สัมพันธ์โดยตรงกับความต่างระหว่างแนวเดี่ยวเดิมและฉบับพิมพ์ภายหลัง

ต้นฉบับบางส่วนเริ่มจากดนตรีสำหรับบาสเซ็ตฮอร์นใน G ระหว่างทำงาน Mozart วางแผนเปลี่ยนเครื่องเดี่ยวเป็นบาสเซ็ตคลาริเน็ตใน A โดยร่องรอยการเปลี่ยนยังอยู่ในต้นฉบับ ระหว่างแผนบาสเซ็ตฮอร์นกับคอนแชร์โต A major ที่เสร็จจึงมีการแก้ไข โน้ตส่วนนี้เป็นลายมือผู้ประพันธ์ เป็นหลักฐานหนึ่งที่ผู้จัดทำใช้ศึกษาส่วนเดี่ยวของคอนแชร์โตที่ต้นฉบับเต็มสูญหาย และติดตามการเปลี่ยนเครื่องดนตรีที่เลือกไว้แรกเริ่ม

ฉบับพิมพ์แรกกับบทวิจารณ์ปี 1802

ราวปี 1801 กับ 1802 สำนักพิมพ์สามแห่งพิมพ์โน้ตแยกแนวของคอนแชร์โต ทุกฉบับตัดช่วงบาสเซ็ตออกและพิมพ์ส่วนเดี่ยวสำหรับคลาริเน็ตทั่วไป ดนตรีที่เขียนให้เครื่องช่วงขยายของ Stadler ถูกเปลี่ยนเป็นเครื่องช่วงแคบกว่า หลัง Mozart เสียชีวิต นักดนตรีที่แสดงคอนแชร์โตใช้โน้ตเหล่านี้ได้ ฉบับพิมพ์เผยแพร่ส่วนเดี่ยวที่ย้ายเสียงต่ำสุดไปช่วงอื่น

รายการคอนเสิร์ตของ Stadler ที่ Riga วันที่ 21 มีนาคม 1794 พร้อมภาพบาสเซ็ตคลาริเน็ต
รายการคอนเสิร์ตของ Stadler ที่ Riga วันที่ 21 มีนาคม 1794 พร้อมภาพบาสเซ็ตคลาริเน็ต

ในปี 1802 นักวิจารณ์เขียนว่างานนี้แต่งสำหรับคลาริเน็ตที่ลงถึง C ต่ำ เขาระบุว่าหลายส่วนในแนวเดี่ยวพิมพ์ควรเล่นต่ำลงหนึ่งออกเทฟ และกล่าวถึงการเปลี่ยน Adagio ด้วย บทวิจารณ์เป็นหลักฐานร่วมสมัยสำหรับคืนเสียงต่ำ ผู้อ่านฉบับพิมพ์แรกก็รู้ความต่างระหว่างช่วงเครื่องเดิมกับแนวที่พิมพ์ ผู้จัดทำปัจจุบันเทียบโน้ตกับข้อสังเกตเหล่านี้เพื่อหาจุดที่เปลี่ยนระดับเสียง

คลาริเน็ตที่ Valentine Metzler สร้างช่วงปลายศตวรรษที่ 18 หรือต้นศตวรรษที่ 19
คลาริเน็ตที่ Valentine Metzler สร้างช่วงปลายศตวรรษที่ 18 หรือต้นศตวรรษที่ 19

หลักฐานที่เหลือให้ข้อมูลต่างกัน ต้นฉบับบางส่วนมีโน้ตที่ Mozart เขียนและแก้ ฉบับหลังเสียชีวิตมีแนวเดี่ยวสำหรับเครื่องทั่วไป ส่วนบทวิจารณ์อธิบายเครื่องที่ลงถึง C และวลีที่ถูกเปลี่ยน ฉบับปัจจุบันยังมีภาพสำเนาต้นฉบับและบทวิจารณ์ร่วมสมัย นักดนตรีอ่านโน้ตใหม่พร้อมดูหลักฐานเก่าที่ใช้จัดทำได้ เอกสารต่างยุคจึงรวมกันเพื่ออธิบายการส่งต่อแนวเดี่ยว

บาสเซ็ตคลาริเน็ตที่ Meyer เลือก

บันทึกเสียงของ Sabine Meyer กับ Staatskapelle Dresden ที่ Hans Vonk อำนวยวงระบุการใช้บาสเซ็ตคลาริเน็ต เธอเลือกเครื่องที่มีสี่เสียงเพิ่มเติมใต้ E ต่ำ จึงเล่นวลีต่ำที่เครื่องทั่วไปเล่นในระดับเดียวกันไม่ได้ คอนแชร์โตสำหรับ Stadler ถูกบันทึกด้วยเครื่องช่วงขยายสมัยใหม่ เมื่อวงเล่นและ Vonk อำนวย Meyer เล่นส่วนเดี่ยวในช่วงต่ำที่ Mozart เขียนให้ Stadler

เครื่องจำลองที่สร้างตามบาสเซ็ตคลาริเน็ตของ Stadler
เครื่องจำลองที่สร้างตามบาสเซ็ตคลาริเน็ตของ Stadler

Meyer กล่าวถึงความเรียบง่ายและอารมณ์ลึกของงานและเปรียบกับศาสนา นี่เป็นคำอธิบายความสัมพันธ์กับคอนแชร์โตของศิลปินเอง ผู้ใช้บาสเซ็ตคลาริเน็ตคืนเสียงต่ำยังอธิบายความรู้สึกเป็นคำพูด เครื่องทำให้เสียงต่ำเป็นไปได้ ส่วนความเรียบง่ายที่เธอพูดเป็นการประเมินลักษณะเพลง เธอเลือกเครื่องให้ตรงกับช่วงเสียงส่วนเดี่ยวพร้อมคิดเรื่องการแสดงออก

ท่อนที่สอง Adagio มีรูปแบบ A-B-A คือทำนองแรกกลับมาหลังส่วนกลาง ทำนองเปิดตามด้วยช่วงที่ต่างออกไป ก่อนเล่นทำนองเดิมอีกครั้ง หลังศิลปินเดี่ยวเสนอทำนอง ดนตรีดำเนินต่อและกลับสู่ต้น วงเล่นร่วมกับศิลปินเดี่ยว โดยมีฟลูต บาสซูน ฮอร์นและเครื่องสาย ในท่อนช้านี้ โน้ตยังแยกทำนองที่ศิลปินเล่นลำพังกับส่วนที่เล่นร่วมกับวง

จากสมาชิกวงสู่ศิลปินเดี่ยว

Karajan ต้องการรับ Meyer เข้า Berlin Philharmonic แต่สมาชิกวงคัดค้าน วาทยกรกับนักดนตรีเห็นต่างเรื่องรับผู้เล่นที่เลือกมา การประเมินการจ้างของวาทยกรไม่ตรงกับการประเมินเพื่อนร่วมงานของสมาชิก Meyer ที่รู้จักในฐานะศิลปินเดี่ยวเคยทำงานเป็นนักคลาริเน็ตในวงด้วย เธอต้องประสานเสียงกับเครื่องเป่าและสายอื่นและเล่นแนวของตนร่วมกัน กรณีนี้แสดงว่าทั้งสองฝ่ายเห็นต่างถึงวิธีเลือกนักดนตรีด้วย

เธอเรียนกับ Otto Hermann ที่ Stuttgart และ Hans Deinzer ที่ Hannover หลังทำงานในวง Bavarian Radio Symphony Orchestra และ Berlin Philharmonic เธอขยายอาชีพเดี่ยว เธอแสดงกับ Vienna Philharmonic, Chicago Symphony Orchestra และ NHK Symphony Orchestra ในโตเกียว ผู้เคยเล่นแนวคลาริเน็ตในวงเดียวเล่นส่วนเดี่ยวกับวาทยกรและวงหลายแห่ง การบันทึก Mozart กับ Vonk และ Staatskapelle Dresden เป็นหนึ่งในงานร่วมเหล่านี้

นอกจากงานเดี่ยว เธอยังเล่นแชมเบอร์กับสมาชิกครอบครัว ในปี 1983 เธอตั้ง Trio di Clarone กับสามี Reiner Wehle และพี่ชาย Wolfgang Meyer กลุ่มเล่นงาน Mozart ที่รู้จักน้อยและดนตรีร่วมสมัย ทั้งยังเตรียมการแสดงใหม่กับ Michael Riessler นักคลาริเน็ตแจ๊ส ศิลปินที่เล่นหน้าวงใหญ่จึงตั้งวงเล็กกับเพื่อนร่วมงานใกล้ชิดสองคน ทั้ง Mozart กับผู้ประพันธ์ปัจจุบันอยู่ในรายการแชมเบอร์เดียวกัน

แนวเดี่ยวสองฉบับในสิ่งพิมพ์ปัจจุบัน

บางฉบับปัจจุบันมีแนวเดี่ยวทั้งบาสเซ็ตคลาริเน็ตและคลาริเน็ตทั่วไป ผู้เล่นเลือกส่วนที่เหมาะกับเครื่องได้ ข้างแนวสองฉบับของคอนแชร์โตเดียวกันมีต้นฉบับบางส่วนกับบทวิจารณ์ปี 1802 สิ่งพิมพ์รวมเหตุผลการคืนเสียงต่ำกับโน้ตแสดงที่ส่งต่อสำหรับเครื่องทั่วไป ฉบับหนึ่งคืนช่วงเดิม อีกฉบับเหมาะกับช่วงจำกัดกว่า

ผู้ประพันธ์หลายคนเขียนงานใหม่ให้ Meyer เธอแสดงผลงาน Jean Françaix, Edison Denisov, Toshio Hosokawa และ Péter Eötvös ควบคู่กับแนว Mozart ที่คืนจากหลักฐานเก่า เธอเตรียมดนตรีใหม่ให้เครื่องของตน เช่นเดียวกับ Mozart ที่เขียนให้คลาริเน็ต Stadler ผู้ประพันธ์ภายหลังก็ร่วมงานกับนักดนตรีเฉพาะคน ในคอนเสิร์ตของเธอมีทั้งคอนแชร์โตที่พิมพ์แล้วและงานที่คนร่วมยุคเขียนให้

ในฤดูใบไม้ร่วง 1791 Stadler ร่วมรอบปฐมทัศน์อุปรากร La clemenza di Tito ของ Mozart ที่ Prague ส่วนเดี่ยวในสองอาเรียใช้บาสเซ็ตคลาริเน็ตกับบาสเซ็ตฮอร์น Mozart ให้เครื่องของเขาเล่นคู่กับนักร้อง ในคอนแชร์โตปีเดียวกันเขาให้นักคลาริเน็ตเป็นศิลปินเดี่ยวหน้าวง ช่วงขยายจึงใช้ทั้งกับนักร้องและคอนแชร์โตเครื่องดนตรี ดนตรีสำหรับเสียงต่ำของ Stadler ยังอยู่ทั้งในอุปรากรและแนวเดี่ยวคอนแชร์โต

ดนตรีที่ Mahina

Adagio จากคลาริเน็ตคอนแชร์โต Mozart ที่ได้ยินใน Mahina เล่นโดย Sabine Meyer เมื่อพบเพลงนี้อีกครั้ง คุณอาจฟังเสียงต่ำของคลาริเน็ตควบคู่กับทำนอง จะได้ยินช่วงที่ Mozart เขียนให้เครื่องของ Stadler ด้วย