Sa artikulong ito
Maikling sagot
Isinulat ni Mozart ang Clarinet Concerto K.622 para sa instrumento ni Anton Stadler na may pinalawak na mababang saklaw. Hindi na nananatili ang kumpletong iskor na nasa sariling sulat-kamay niya. Sa mga unang limbag pagkatapos ng kaniyang kamatayan, binago ang bahaging solo para sa karaniwang clarinet. Sa paghahanda ngayon ng mga bersiyon para sa basset clarinet, pinaghahambing ng mga editor ang natitirang sulat-kamay na piraso, mga nailimbag na iskor at pagsusuri noong 1802 upang maibalik ang mga nawalang mababang nota.
Mas malalim na pagbasa
Ang pinalawak na saklaw para kay Stadler
Isinulat ni Mozart ang Clarinet Concerto K.622 para kay Anton Stadler noong 1791. Nauna niyang isinulat para sa kanya ang Clarinet Quintet K.581. Sa quintet, kasama ng clarinet ang apat na instrumentong may kuwerdas; sa concerto, kasama ng solong clarinet ang orkestra. Sa chamber music, nakikipagtugtugan si Stadler sa maliit na pangkat ng mga musikero ng kuwerdas; sa concerto, tumanggap siya ng bahaging tutugtugin bilang solista sa harap ng malaking pangkat. Ginamit ni Mozart ang instrumento ng parehong musikero sa dalawang uri ng pagsasama, at sumulat ng musikang magkasamang tinutugtog ng clarinet at mga kuwerdas.

May apat pang nota sa clarinet ni Stadler na mas mababa sa mababang E: E-flat, D, C-sharp at C. Dahil pinalawak ang saklaw ng instrumento para sa kanya, nakatugtog ang solista ng mas mababang mga nota kaysa dati. Tinatawag itong basset clarinet ngayon. Nakababa ito nang apat na semitone mula sa pinakamababang nota ng karaniwang clarinet, kaya maaaring sumulat ng himig ang kompositor sa saklaw na iyon. Upang matugtog ang mababang C na nasa iskor, kailangan ng instrumentong kayang lumikha ng tunog na iyon. Ang apat na notang ito ay tuwirang kaugnay ng pagkakaiba ng orihinal na bahaging solo at ng mga limbag sa sumunod na panahon.
Nagsisimula ang unang natitirang sulat-kamay na piraso bilang musika para sa basset horn sa G. Habang ipinagpapatuloy ito, sinubukan ni Mozart na palitan ang solong instrumento ng basset clarinet sa A; makikita sa manuskrito ang bakas ng pagbabago. May rebisyon sa pagitan ng unang planong para sa basset horn at ng natapos na concerto sa A major. Nananatili sa pirasong ito ang mga notang isinulat mismo ng kompositor. Isa ito sa mga materyal na ginagamit ng mga editor sa pag-aaral ng bahaging solo ng concertong nawalan ng kumpletong iskor, at nagpapakita ng proseso ng pagpili at pagpapalit ng instrumento.
Ang mga unang limbag at pagsusuri noong 1802
Noong humigit-kumulang 1801 hanggang 1802, inilathala ng tatlong tagapaglathala ang mga iskor ng magkakahiwalay na bahagi ng concerto. Inalis ng lahat ng tatlong limbag ang saklaw ng basset at inilagay ang solong bahagi para sa karaniwang clarinet. Binago ang akdang para sa pinalawak na instrumento ni Stadler upang matugtog sa instrumentong mas maikli ang saklaw. Matapos mamatay si Mozart, nagagamit ng mga musikero ang mga limbag na ito sa pagtatanghal ng concerto. Sa pagkakalimbag at pagpapasa ng akda, naipasa rin ang bahaging solo kung saan nailipat sa ibang saklaw ang mababang mga nota.

Noong 1802, isinulat ng isang kritiko na ginawa ang concerto para sa clarinet na kayang tumugtog hanggang mababang C. Itinuro niyang dapat tugtugin sa mas mababang oktaba ang ilang parirala ng nailimbag na solo, at binanggit din ang mga pagbabago sa Adagio. Ang pagsusuring ito ay patotoo mula sa mismong panahon na magagamit sa pagbabalik ng mababang mga nota sa bagong iskor. Alam din ng kritikong bumasa sa unang limbag ang pagkakaiba ng saklaw ng orihinal na instrumento at ng nakalimbag na solo. Ngayon, pinaghahambing ng mga editor ang iskor at mga obserbasyong ito upang makita kung saang mga parirala binago ang taas ng mga nota.

Iba-iba ang impormasyong ibinibigay ng natitirang materyal. Sa sulat-kamay na piraso, makikita ang mga isinulat at binago ni Mozart; sa limbag pagkatapos ng kamatayan niya, ang bahaging para sa karaniwang clarinet; sa pagsusuri noon, ang paliwanag sa instrumentong umaabot sa mababang C at sa mga binagong parirala. May mga iskor nang inilathala ngayon na kasama ang mga kopya ng sulat-kamay na piraso at ng pagsusuri. Inayos ang mga ito upang makita ng tumutugtog ang lumang mga materyal na ginamit sa pag-edit habang binabasa ang bagong limbag na mga nota. Pinagsasama sa isang bersiyon ang materyal mula sa magkakaibang panahon upang ipaliwanag ang pagpapasa ng solong bahagi.
Ang basset clarinet na pinili ni Meyer
Malinaw na sinasabi sa album ni Sabine Meyer kasama ang Staatskapelle Dresden sa pamumuno ni Hans Vonk na basset clarinet ang ginamit. Pinili niya ang instrumentong may apat pang nota sa ibaba ng mababang E. Tinugtog niya rito ang mababang mga pariralang hindi kayang patunugin sa parehong taas ng karaniwang clarinet. Nirekord niya sa makabagong pinalawak na instrumento ang concertong isinulat para kay Stadler. Habang ginagampanan ng Staatskapelle Dresden ang mga bahaging pang-orkestra sa pamumuno ni Vonk, tinutugtog ni Meyer ang solong bahaging gumagamit ng mababang saklaw na isinulat ni Mozart para kay Stadler.

Binanggit ni Meyer ang kasimplehan at malalim na damdamin ng akda, at inihambing ito sa relihiyon. Sarili niyang paliwanag bilang tagapagtanghal ang pagtinging ito sa concerto. Bukod sa pagpili ng basset clarinet upang maibalik ang mababang mga nota, ipinahayag din niya sa salita ang nararamdaman sa akda. Ang basset clarinet na pinili niya ay instrumentong kayang tumugtog ng mababang nota; ang kasimplehang binanggit niya naman ay pagtingin sa katangian ng komposisyon. Sa pagpiling ito, inihanda niya ang instrumentong angkop sa saklaw ng solo at pinag-isipan ang pagpapahayag ng musikang tutugtugin niya rito.
Ang ikalawang bahagi, Adagio, ay nasa anyong A-B-A: bumabalik ang unang tema matapos ang gitnang bahagi. Pagkatapos ng unang himig at ng kaibahang nasa gitna, muling tinutugtog ang parehong tema. Ipinakikilala ang solong himig, tumutuloy sa ibang bahagi at bumabalik sa naunang musika. Kasabay ng solista ang orkestra. Kabilang sa mga instrumento ang flute, bassoon, horn at mga kuwerdas. Kahit sa mabagal na bahaging ito, magkahiwalay na isinulat sa iskor ang mga bahaging mag-isang tumutugtog ang solista at ang mga bahaging kasama ang orkestra.
Mula miyembro ng orkestra tungo sa pagiging solista
Gustong kunin ni Karajan si Meyer sa Berlin Philharmonic, ngunit tumutol ang mga miyembro. Nagbanggaan ang pananaw ng konduktor at ng orkestra kung tatanggapin ang pinili niyang musikero. Magkaiba ang pasya ng konduktor na gustong kunin siya at ng mga miyembrong tatanggap sa bagong katrabaho. Si Meyer, na kilala bilang solista ng mga concerto, ay nagtrabaho rin bilang clarinetist ng orkestra. Sa loob ng isang pangkat, kailangan niyang itugma ang tunog sa ibang instrumentong hinihipan at may kuwerdas, at tugtugin ang sariling bahagi kasabay ng mga kapwa miyembro. Ipinakita ng pagkuha sa kanya ang pagkakaiba ng pananaw ng konduktor at mga miyembro sa pagpili ng musikero.
Nag-aral si Meyer kay Otto Hermann sa Stuttgart at kay Hans Deinzer sa Hannover. Matapos tumugtog sa Bavarian Radio Symphony Orchestra at Berlin Philharmonic, pinalawak niya ang karera bilang solista ng mga concerto. Nagtanghal siya kasama ang magkakaibang pangkat, kabilang ang Vienna Philharmonic, Chicago Symphony at NHK Symphony Orchestra sa Tokyo. Mula sa paghawak ng bahaging clarinet sa isang pangkat, naging musikero siyang tumutugtog ng solo kasama ang iba’t ibang konduktor at orkestra. Isa sa mga pagtutulungang iyon ang rekording ng Mozart kasama ang Staatskapelle Dresden sa pamumuno ni Hans Vonk.
Kasabay ng pagiging solista, nagpatuloy din siya sa chamber music kasama ang pamilya. Noong 1983, binuo niya ang Trio di Clarone kasama ang asawang si Reiner Wehle at nakatatandang kapatid na si Wolfgang Meyer. Tinugtog nila ang mga hindi gaanong kilalang akda ni Mozart at makabagong musika. Naghanda rin sila ng mga bagong pagtatanghal kasama ang jazz clarinetist na si Michael Riessler. Ang solistang tumutugtog ng concerto sa harap ng orkestra ay bumuo ng maliit na pangkat kasama ang dalawang malapit na kasamahan. Pinagsama nila sa repertoryo ng isang pangkat ng chamber music ang mga akda ni Mozart at ng makabagong mga kompositor.
Makabagong bersiyong nagbibigay ng dalawang solong bahagi
May makabagong mga bersiyon na nagbibigay ng parehong bahaging solo para sa basset clarinet at sa karaniwang clarinet. Makapipili ang musikero ng bahaging akma sa ginagamit niyang instrumento. May dalawang solo para sa iisang concerto, kasama ang sulat-kamay na piraso at pagsusuri noong 1802. Sa isang bersiyon, magkasamang inilalagay ang batayan ng pagpapanumbalik ng mababang mga nota at ang iskor na naipasa para sa karaniwang clarinet. Sa isa, naibabalik ang orihinal na saklaw; sa kabila, inihahanda ang bahagi para sa instrumentong mas limitado ang saklaw.
Marami ring kompositor ang sumulat ng bagong musika para kay Meyer. Tinugtog niya ang mga akda nina Jean Françaix, Edison Denisov, Toshio Hosokawa at Péter Eötvös. Habang tinutugtog niya ang solo ni Mozart na ibinalik batay sa natitirang lumang materyal, naghahanda rin siya ng musikang bagong isinulat para sa kaniyang instrumento. Tulad ng pagsulat ni Mozart para sa instrumento ni Stadler, nakikipagtulungan din ang mga sumunod na kompositor sa isang tiyak na musikero. Sa mga pagtatanghal ni Meyer, magkasamang naroon ang mga nailathala nang concerto at ang mga akdang isinulat para sa kanya ng mga kapanahong kompositor.
Noong taglagas ng 1791, lumahok si Stadler sa unang pagtatanghal ng opera ni Mozart na La clemenza di Tito sa Prague. Basset clarinet at basset horn ang ginamit sa solong bahagi ng dalawang arya. Sumulat si Mozart ng musikang magkasamang gaganap ang instrumento ni Stadler at ang mga mang-aawit sa opera. Sa concerto ng parehong taon, inilagay niya ito bilang solista sa harap ng orkestra. Ginamit ang pinalawak na saklaw sa parehong pagtugtog kasama ang mang-aawit at pagtatanghal ng concerto na para lamang sa mga instrumento. Nananatili sa entablado ng opera at sa solo ng concerto ang musikang isinulat para sa mababang mga notang kayang patunugin ni Stadler.
Pakikinig sa Mahina
Ang Adagio mula sa Clarinet Concerto ni Mozart na naririnig sa Mahina ay tinugtog ni Sabine Meyer. Kapag muli ninyo itong marinig, pakinggan ang mababang mga nota ng clarinet kasabay ng himig. Isa itong paraan ng pakikinig na inaalala ang saklaw na inihanda ni Mozart para sa instrumento ni Stadler.





