Bu yazıda
Kısa cevap
Mozart Klarnet Konçertosu K.622'nin 2. bölümü Adagio'dur; solo klarnet sessiz orkestra üstünde uzun ezgiyi başlatır. Nefesin uzun duyulması yorumcunun hiç soluklanmamasından değil, kısa susuşlarla orkestra yanıtlarının cümle içine doğal biçimde yerleşmesinden kaynaklanır. Önce klarnetle birlikte gerçekten nefes verin; havanız bittiğinde değil, armoni ve cümle kapandığında soluklanıp soluklanmadığını dinleyin.
Uzun ezginin nefesini bulmak için üç adım
- K.622'nin 2. bölümü Adagio'dur; hem basset klarnet için yeniden kurulan hem geleneksel sürümde yer alır.
- Üflemeli çalgının nefesi, her ses kesintisinde değil, armoniyle cümlenin geçici olarak kapandığı yerde doğal duyulur.
- Solist soluklanırken orkestranın aynı havayı devralması, dinleyene ezginin sürdüğünü hissettirir.
Ayrıntılı okuma
2. bölüm Adagio'nun yavaş akışı
K.622 Allegro, Adagio ve Rondo adlı üç bölümden oluşur. 2. bölüm Adagio, hem basset klarnet için yeniden kurulan hem geleneksel klarnet sürümünde çalınır.
Hızlı 1. bölümle canlı 3. bölüm arasında 2. bölüm zamanı genişletir. Hüner kaybolmaz; ses başlangıç ve bitişleri, nefes ve orkestra dengesi gibi daha küçük hareketler öne gelir.
İlk cümleyi bir kez birlikte söyleyin
Klarnetin ilk ezgisini sesinizle tam olarak söylemeniz gerekmez. Müzikle yavaşça nefes verirken havayı nerede yeniden almak istediğinizi hissedin. Bedensel nefes, cümle uzunluğunu anlamanın en doğrudan aracıdır.
Havanın bittiği an her zaman müzik için iyi soluklanma değildir. Yorumcu alacağı havayı ve verme hızını önceden ayarlayarak armoninin geçici kapanışına ya da yeni cümleye kadar çizgiyi korur. Uzun ezgi akciğer gösterisinden değil, planlanmış yönden doğar.
Soluklanma yerleri noktalama işareti gibi duyulur
Konuşmada virgülle nokta nasıl ayrılıyorsa müzikteki susuşların da işlevi farklıdır. Kısa aradan sonra aynı fikir sürerse virgül gibidir; armoni oturup orkestra yanıt verirse cümle kapanmış olur. Bütün sessizlikleri aynı büyüklükte duymak uzun ezginin dilbilgisini gizler.
Klarnet sustuktan hemen sonra basla yaylıların nereye yürüdüğünü dinleyin. Armoni hâlâ kararsızsa yeni söz gerekir; yerleşmişse nefes için alan açılır. Nefes yerini yalnız ezgide değil, eşlikle birlikte bulursunuz.
Solist nefes alırken orkestra konuşmayı sürdürür
Klarnet susunca müzik boşalmaz. Yaylılar ve üflemeliler kısaca yanıt verip önceki ezginin sıcaklığını korur ya da yenisini hazırlar. Solistin sesi yokken de aynı konuşmanın sürdüğünü hissederiz.
Orkestra yanıtlarını toptan ‘eşlik’ diye küçültmeyin; klarnetin son notasını hangi çalgının aldığını dinleyin. Solo ile topluluk bağlantısı doğalysa nefes bir kopuş değil, görev değişimi gibi duyulur.
Basset ve standart klarnette nefesin dilbilgisi sürer
Konçerto basset klarnet için yeniden kurulan ve geleneksel klarnet sürümleriyle yaşar. 2. bölümün bazı ses alanları ve ezgi düzeni sürüme göre değişse de Adagio'nun büyük cümlesi ve orkestrayla konuşması ikisinde de duyulur.
Sürüm farkından önce tek bir yorumun nefesine alışın. Sonra aynı kısmı başka çalgı ve yorumcuyla dinleyerek yalnız pes aralığı değil, nefes süresi, cümleyi kapatma biçimi ve orkestrayla mesafeyi de karşılaştırın.
Müziği bedenle anlamanın en kolay ânı
Müzik cümlesi ya da kadans terimlerini bilmesek de nefes verip yeniden almayı herkes bilir. Mozart'ın uzun ezgisini bedenin nefesine bağlamak, klasik yapıyı soyut çözümleme değil gerçek zaman olarak hissettirir.
Mahina Vegan Table'da klasik müzik sunuyoruz. K.622'yi nerede duyarsanız duyun klarnetin soluklandığı ve orkestranın devraldığı anı bulabilmeniz için öyküler anlatıyoruz.
Klarnetin nefesini dinlemek için dört soru
- Mozart Klarnet Konçertosu kaç bölümdür?
- Allegro, Adagio ve Rondo olmak üzere üç bölümdür.
- 2. bölümün tempo terimi nedir?
- Adagio'dur. Ağır akışta solo ezgiyle orkestranın kısa yanıtları birbirini izler.
- Yorumcu nerede nefes alır?
- Ayrıntılar yorumcuya, sürüme ve yoruma göre değişir. Genelde armoniyle cümlenin kapandığı ya da orkestranın doğal biçimde devraldığı yer uygundur.
- Uzun ezgiyi çalmak için dairesel nefes şart mı?
- Bu bölümün uzun cümlelerini anlamak için dairesel nefes varsayımı gerekmez. Planlı nefes, hava kontrolü ve orkestra yanıtları uzun akışı kurabilir.
Mahina Vegan Table'ın güncel ziyaret bilgilerini ve mekânını inceleyin.
Mahina Vegan Table ziyaret bilgileri
