Sa artikulong ito
  1. Pagkilala muli kay Rameau sa pagtatanghal noong 1903
  2. Ang pagtatalo sa unang opera at ang kumpletong koleksiyon ni Rameau
  3. Musikang gumagamit ng sarabande nang may kalayaan
  4. Si Debussy bilang kompositor para sa piyano at editor ng opera
  5. Isang kapanahong natuklasan sa nakaraan
  6. Pakikinig sa Mahina

Maikling sagot

Noong 1903, pinakinggan ni Debussy ang opera ni Rameau na Castor et Pollux at nagsulat ng magandang pagsusuri sa pahayagang Gil Blas. Makalipas ang dalawang taon, natapos niya ang unang aklat ng mga piyesa para sa piyano na Images. Una ang Reflets dans l’eau, ikalawa ang Hommage à Rameau at huli ang Mouvement. Sa pagitan ng mga piyesang pinangalanan sa tubig at paggalaw, inilagay niya ang pangalan ng isang naunang kompositor na Pranses. Sa koleksiyong inilathala noong Oktubre 1905, ipinakilala niya ang tatlong piyesa para sa iisang piyano. Inialay niya kay Rameau ang ikalawa, na itinakda niyang may katangian ng mabagal na sarabande.

Mas malalim na pagbasa

Pagkilala muli kay Rameau sa pagtatanghal noong 1903

Pinakinggan ni Debussy ang unang dalawang yugto ng Castor et Pollux sa Schola Cantorum sa Paris. Ang pagsusuring isinulat niya sa Gil Blas ay isinama kalaunan sa Monsieur Croche. Sa artikulo, siya mismo ang tumukoy sa lugar ng pagtatanghal at sa mga bahaging narinig niya. Kapaki-pakinabang na iugnay ang muli niyang pagpapahalaga kay Rameau matapos marinig ang pagtatanghal sa simula ng 1903 sa pagsulat niya kalaunan ng Hommage à Rameau.

Sa bahaging tungkol sa libing ni Castor, mas pinagtuunan ni Debussy ang mga taong umiiyak kaysa sa kanilang sinaunang kasuotan o helmet. Sa mga tauhan ng opera, nakita niya ang lungkot na nauunawaan niya at ng mga tagapakinig noong panahon niya. Sa pagsusuri sa monologo ni Pollux, isinulat niyang nakalimutan niya ang agwat ng panahon at lugar at nadama si Rameau na parang kapanahon. Sa pagpapaliwanag ng damdamin niya sa pagtatanghal, mas pinahalagahan ni Debussy ang paraan ng pagpapahayag ng mga tauhan kaysa sa katandaan ng komposisyon. Para sa kanya, si Rameau ay pangalan ng lumang musikang Pranses at kompositor na dapat muling itanghal at pakinggan.

Noong panahong iyon, may mga nagsisikap sa Pransya na ibalik at ilathala ang mga iskor ni Rameau. Noong 1894, nanawagan si Francis Magnard sa Le Figaro na gawin ito. Nagsimulang ilabas ng Durand ang kumpletong koleksiyon nang sumunod na taon. Upang itanghal ang lumang musika, kailangan ng mga musikero ng iskor na mababasa. Ang mungkahi sa pahayagan ay naging proyektong pang-editoryal na pinaghati-hatian ng mga kompositor at tagapaglathala; inayos nila sa magkakahiwalay na tomo ang mga piyesa para sa keyboard at mga opera. Inihahanda ng mga editor at tagapaglathala ang mga materyal upang marinig din ng ibang tumutugtog ang musikang nakilala ni Debussy sa konsiyerto.

Ang pagtatalo sa unang opera at ang kumpletong koleksiyon ni Rameau

Unang itinanghal sa Paris ang opera ni Rameau na Hippolyte et Aricie noong Oktubre 1, 1733. Limampung taong gulang siya at higit na kilala bilang teorista ng armonya. Naging matagumpay ang opera, ngunit pinagtalunan din ang musika nito. Ang kompositor na babanggitin kalaunan sa pagtalakay sa tradisyon ng musikang Pranses ay pinagkaiba-ibahan na ng opinyon ng mga tagapakinig sa unang opera pa lamang. Kasama sa karerang hinangaan ni Debussy ang gawain ni Rameau bilang manunulat ng teorya at bilang kompositor na nagpapakilala ng bagong musika sa entablado.

French harpsichord na ginawa ni Louis Bellot noong 1742.
French harpsichord na ginawa ni Louis Bellot noong 1742.

Binago ni Rameau ang Hippolyte et Aricie para sa mga muling pagtatanghal. Nananatili ang mga bersiyong inayos niya para sa mga pagtatanghal noong 1742 at 1757. Kahit pareho ang pamagat, nag-iiba ang musikang tutugtugin ayon sa bersiyong binago ng kompositor na pipiliin. Ginamit ng Opéra-Comique ang bersiyon ng 1757 sa produksiyon nito noong 2020.

Pahina ng pamagat ng aklat sa armonya na inilathala ni Rameau noong 1722.
Pahina ng pamagat ng aklat sa armonya na inilathala ni Rameau noong 1722.

Naging editor din si Debussy sa kumpletong koleksiyon ni Rameau na inilabas ng Durand. Si Saint-Saëns ang nag-asikaso sa mga piyesa para sa keyboard sa unang tomo noong 1895; kabilang naman sina d’Indy, Dukas at Guilmant sa mga naghanda ng mga tomo ng opera. Inilathala noong 1908 ang Les fêtes de Polymnie na inedit ni Debussy. Matapos magbigay-galang sa naunang kompositor sa pamagat ng piyesa para sa piyano noong 1905, tumulong din siya sa paglalathala ng iskor ng opera nito. Sa koleksiyong pinaghati-hatian ng tagapaglathala at mga musikero, binasa at inayos ni Debussy ang isang tiyak na akda. Nagpatuloy ang interes niya kay Rameau mula sa pagsusuri at komposisyon hanggang sa pag-edit ng iskor.

Ginamit din ng mga kasamahan niya ang lumang musikang Pranses sa sarili nilang mga akda. Sumulat si Dukas ng mga baryasyon para sa piyano sa tema ni Rameau, at ginamit ni Ravel ang pangalan ni Couperin sa Le tombeau de Couperin. Sa paligid ni Debussy, nagpapatuloy ang paggamit sa pangalan at musika ng mga naunang kompositor sa bagong mga akda. Gumawa si Dukas ng mga baryasyon sa naunang tema; si Debussy naman ay sumulat ng sariling piyesa para sa piyano na inialay kay Rameau. Inaalala ng mga kapanahong kompositor ang naunang musikero, ngunit magkakaiba ang pinili nilang pamagat at anyo. Sa bawat akda, iba ang ugnayan ng taong pinararangalan at ng uri ng musikang isinusulat.

Musikang gumagamit ng sarabande nang may kalayaan

Ang pagkakasunod sa unang aklat ng Images ay Reflets dans l’eau, Hommage à Rameau at Mouvement. Natapos ni Debussy ang tatlo noong 1905 at inilathala bilang koleksiyon para sa piyano. Sa pagitan ng mga pamagat na tubig at paggalaw, inilagay niya ang pangalan ng isang totoong kompositor. May salitang nagbibigay-galang sa gitnang piyesa, habang ang mga nasa magkabilang panig ay may ibang katangian. Magkakasama niyang isinulat at binago ang tatlo bago ipadala sa Durand. Matapos maantig ng isang lumang opera, inilabas niya ang paggunita kay Rameau bilang bahagi ng bagong koleksiyon para sa keyboard.

Sa iskor, inutusan ni Debussy ang tumutugtog na maging mabagal at may bigat. Idinagdag niyang sundin ang estilo ng sarabande, ngunit nang hindi mahigpit. Ang sarabande ay pangalan ng sayaw na ginagamit sa mga lumang suite. Una niyang itinakda ang bilis at katangian ng pagtugtog, saka ipinaliwanag kung gaano kahigpit susundin ang anyo ng sayaw. Tumutukoy sa lumang musika ang pamagat na nagbibigay-galang kay Rameau at ang salitang sarabande, ngunit mga nota at tagubilin ni Debussy ang tutugtugin ng piyanista. Magkatabi sa iskor ang pangalan ng lumang sayaw at ang kahilingan ng kompositor na hawakan ang anyo nito nang may kalayaan.

Matapos ipadala ang koleksiyon, tinanong ni Debussy ang tagapaglathalang si Jacques Durand kung natugtog na nito ang tatlo. Sinabi rin niyang inaasahan niyang magkaroon ng puwesto ang mga ito sa repertoryo ng piyano katabi ng mga akda nina Schumann at Chopin. Habang ginagamit niya ang pangalan ng naunang kompositor sa pamagat, hinihintay rin niya ang paglalathala at pagtanggap sa sarili niyang musika. Sa liham na ito, mas pinag-usapan niya kung gaano kahusay nagsasama ang tatlong bagong piyesa at kung paano matatanggap ang mga ito kaysa sa mahabang paliwanag ng paggunita kay Rameau.

May mga pagbabago bago niya maipadala ang iskor. Noong Agosto 1905, sinabi niya kay Durand na ipapadala ang tatlo sa susunod na linggo, ngunit binago niya ang iskedyul dahil hindi siya nasiyahan sa Reflets dans l’eau. Ipinaliwanag niyang magsusulat ng ibang piyesa na gumagamit ng bago niyang natuklasan sa armonya, saka ipinadala ang koleksiyon sa dulo ng buwan. Patuloy niyang sinusuri ang unang piyesang isasama sa paggunita kay Rameau. Nasa mga listahan ng tanghalian at hapunan ng Mahina ang Hommage à Rameau sa pagganap ni Michelangeli. Ang piyesang ito ay bahagi ng sabayang pagbabago at paghahanda ni Debussy sa paglalathala ng tatlo.

Si Debussy bilang kompositor para sa piyano at editor ng opera

Nagbibigay-galang ang akda kay Rameau, ngunit mahirap ituring na ginawa lamang ni Debussy ang bagong piyesa sa pamamagitan ng tuwirang pagkuha sa estilo ng musika nito. Inilagay niya ang pangalan ng naunang kompositor sa pamagat habang isinusulat ang sarili niyang musika para sa piyano. Magkakaugnay ang pagkaantig sa opera ni Rameau, tagubiling bumabanggit sa lumang sayaw at natapos na piyesa ni Debussy. Sa bagong akda, ginamit ng kompositor na humanga sa naunang musika ang sarili niyang mga chord at pagpapahayag sa piyano.

Si Claude Debussy, kinunan sa studio ni Nadar.
Si Claude Debussy, kinunan sa studio ni Nadar.
Pahina ng pamagat ng unang koleksiyon para sa harpsichord na inilathala ni Rameau noong 1706.
Pahina ng pamagat ng unang koleksiyon para sa harpsichord na inilathala ni Rameau noong 1706.

Inilathala ni Debussy ang sarili niyang piyesa para sa piyano noong 1905; noong 1908 naman lumabas ang Les fêtes de Polymnie ni Rameau na inedit niya. Tulad nina Saint-Saëns, d’Indy, Dukas at Guilmant na kasama sa proyekto, binasa at inayos niya ang lumang iskor. Nagpatuloy siya sa paglikha para sa piyano at sa paglalathala ng opera ng naunang kompositor. Matapos isulat ang paghanga kay Rameau sa pagsusuri, naglaan siya ng panahon sa komposisyon at pag-edit. Ang interes na ipinahayag niya matapos marinig ang pagtatanghal ay nagpatuloy sa dalawang magkaibang uri ng publikasyon.

Isang kapanahong natuklasan sa nakaraan

Isinulat ni Debussy noong 1915 ang sonata para sa flute, viola at harp. Ipinagpatuloy niya rito ang interes sa lumang musikang Pranses, sampung taon matapos mailathala ang Hommage à Rameau. Nagbago ang kombinasyon mula solong piyano tungo sa chamber music para sa tatlong instrumento, ngunit patuloy niyang sinangguni ang musika ng mas naunang panahon. Matapos ang piyesang nagbibigay-galang kay Rameau at ang pag-edit ng opera nito, sumulat siya ng bagong chamber music.

Sa operang pinakinggan ni Debussy mula sa mga upuan ng mga manonood noong 1903, may tauhang umiiyak matapos mawalan ng minamahal. Isinulat niya sa pagsusuri na nauunawaan din ng mga tao sa sarili niyang panahon ang lungkot na iyon. Sa piyesang ipinadala sa tagapaglathala noong 1905, inilagay niya ang pangalan ni Rameau at tagubiling nasa estilo ng sarabande. Sinabi rin niya kay Durand ang pag-asang mailagay ang tatlo katabi nina Schumann at Chopin. Isinulat ni Debussy kung bakit siya humanga sa lumang musika; matapos likhain ang bago, hinihintay niya ang pagtugtog at paglalathala. Nanatili ang pangalan ng iginagalang niyang naunang kompositor sa ikalawang piyesa ng bagong koleksiyon para sa piyano.

Pakikinig sa Mahina

Kasama sa musika ng Mahina ang Hommage à Rameau sa pagganap ni Michelangeli. Habang tumutugtog ito, maaari ninyong ibahagi ang kuwento kung paano ipinahayag ni Debussy sa isang piyesa para sa piyano ang paggalang sa musikerong nabuhay nang matagal bago siya.