Sa artikulong ito
  1. Ang ikalawang isinulat na concerto na naging Bilang 1
  2. Damdamin sa mga liham at ang mang-aawit sa entablado
  3. Ang katangian ng Romance na ipinaliwanag sa kaibigan
  4. Ang paraan ng pag-awit sa opera na natutuhan ng piyano
  5. Ang arya sa pagitan ng mga bahagi ng concerto
  6. Ang sipi sa compilation album at ang pagtatanghal sa Warsaw
  7. Pakikinig sa Mahina

Maikling sagot

Noong Oktubre 11, 1830, tinugtog ni Chopin ang Piano Concerto sa E minor sa National Theatre sa Warsaw. Pagkatapos ng unang bahagi, umawit ng arya si Anna Wołkow; matapos ang awit niya, ipinagpatuloy ni Chopin ang Romance at huling bahagi. Umawit din noong gabing iyon si Konstancja Gładkowska, na minamahal niya. Salit-salitang itinanghal sa iisang entablado ang solong piyano at mga arya ng opera. Kinabukasan, detalyado niyang isinulat sa kaibigan ang mga awit at kasuotan ng dalawang mang-aawit. Pagkalipas ng tatlong linggo, umalis siya sa Warsaw.

Mas malalim na pagbasa

Ang ikalawang isinulat na concerto na naging Bilang 1

Noong tagsibol ng 1830 sa Warsaw, unang tinugtog ni Chopin ang concerto sa F minor, na ngayon ay Piano Concerto Bilang 2. Mas huli niyang natapos ang concerto sa E minor na ipinakilala sa taglagas, ngunit naunang nailathala ito kaya tinawag na Bilang 1. Isinulat niya ang dalawang akda, na baligtad ang bilang at pagkakasunod ng paglikha, sa magkalapit na panahon bago umalis sa bayan niya. Matapos ipakilala ang unang concerto sa pagtatanghal noong tagsibol, naghanda siya ng ibang concerto para sa taglagas. Habang naghahandang magtrabaho sa ibang bansa, sunod-sunod na ipinakilala ng batang piyanista ang sarili niyang mga akda sa mga tagapakinig sa Warsaw.

Ang mga bantog na musikero na pinakinggan niya ay tumutugtog din ng sarili nilang mga komposisyon. Narinig ni Chopin ang piyanistang si Hummel noong 1828 at ang biyolinistang si Paganini noong 1829. Ang mga concerto nina Hummel at Ries ay mga halimbawa ng musikang nagpapamalas ng kahanga-hangang teknik ng solista noong panahong iyon. Gumawa rin si Chopin ng solong bahaging tutugtugin ng sarili niyang mga kamay. Bahagi nito ang mabilis na mga nota at palamuting nagpapaganda sa himig. Sa paghahanda ng akdang tutugtugin kasama ang orkestra, sabay niyang pinangasiwaan ang teknik ng piyano at ang himig na parang inaawit.

Unang nailathala ang concerto sa E minor noong 1833. Itinuro rin ito ni Chopin sa mga mag-aaral niya kalaunan. Naalala ng estudyanteng si Wilhelm von Lenz ang aralin at pagtatanghal noong 1842. Ayon sa kanya, matapos ituro ni Chopin ang unang bahagi sa labindalawang taong gulang na si Carl Filtsch, sinabi nitong siya ang gaganap sa saliw ng orkestra. Habang tinutugtog ni Filtsch ang solo, tinugtog ni Chopin mula sa alaala ang mga bahaging pang-orkestra sa ibang piyano. Ang concerto na ipinakilala niya noong kabataan kasama ang orkestra ay siya na mismong sinaliwan upang tulungan ang estudyante. Isinulat ni Lenz na lalo siyang humanga sa unang bahaging sabay silang tumugtog.

Damdamin sa mga liham at ang mang-aawit sa entablado

Mang-aawit si Konstancja na nag-aral kay Carlo Soliva sa Warsaw Conservatory. May damdamin na si Chopin para sa kanya bago pa ang debut niya sa opera noong 1830. Sa liham kay Tytus Woyciechowski noong 1829, inamin niyang anim na buwan nang hindi niya makausap ang isang babae, at isinulat niya ang mabagal na bahagi ng concerto at isang waltz habang iniisip ito. Ang concerto na ginagawa niya noon ay ang nasa F minor. Bago niya itanghal ang concerto sa E minor noong taglagas ng 1830, naipahayag na niya sa kaibigan ang damdamin habang isinusulat ang ibang concerto.

Larawan ng kompositor na si Ferdinando Paer, ginawa ni Edme Quenedey noong 1809.
Larawan ng kompositor na si Ferdinando Paer, ginawa ni Edme Quenedey noong 1809.

Noong Hulyo 1830, nakita ni Chopin si Konstancja na umaawit bilang pangunahing tauhan sa Agnese, opera ni Paer, sa National Theatre. Ang babaeng nag-aaral ng pag-awit ay gumanap na ng totoong papel sa harap ng mga manonood. Ikinuwento ni Chopin sa kaibigan ang pag-awit at pagganap niya. Malapit din sa interes niyang gumamit ng pag-awit sa musika para sa piyano ang tinig na narinig sa teatro. Pagkalipas ng ilang buwan, lumahok si Konstancja sa pagtatanghal ng concerto ni Chopin. Sa iisang gabi sa National Theatre noong taglagas, nakita ng mga manonood ang piyanistang tumutugtog ng bagong sariling akda at ang batang mang-aawit na umaawit ng mga arya ng opera.

Nagpalitan pa ng mga liham sina Chopin at Konstancja nang humigit-kumulang isang taon matapos siyang umalis sa bansa. Noong 1831, isinulat niyang tila hindi na niya ito mahal, ngunit hindi nawawala sa isip ang larawan nito. Ang batang dating umamin na anim na buwan siyang hindi makapagsalita sa babae ay muling nagpaliwanag ng damdamin mula sa ibang bansa. Ikinasal si Konstancja kay Józef Grabowski noong 1832. Matapos magkasamang magtanghal sa Warsaw, ipinagpatuloy nila ang magkahiwalay na buhay sa ibang lugar. Sa mga liham ni Chopin sa kaibigan, nananatili ang mga salita ng pag-alala sa babae at ng pagbabago ng damdamin.

Ang katangian ng Romance na ipinaliwanag sa kaibigan

Noong Mayo 15, 1830, ipinaliwanag ni Chopin kay Tytus ang mabagal na bahagi ng bagong concerto. Isinulat niyang nais niya ang katangian ng romance na payapa at malungkot. Bilang halimbawa, binanggit niya ang magiliw na pagtingin sa lugar na nagpapabalik ng masayang alaala at pag-iisip sa magandang araw ng tagsibol sa ilalim ng liwanag ng buwan. Bukod sa pagsasabing nasa E major ang bahagi, sinabi niya sa kaibigan ang katangian ng musika. Magkasama sa paliwanag na isinulat mismo ng kompositor ang alaala ng lugar at magkakaibang damdamin.

Si Tytus Woyciechowski, ang kaibigang sinulatan ni Chopin tungkol sa mga concerto at damdamin niya.
Si Tytus Woyciechowski, ang kaibigang sinulatan ni Chopin tungkol sa mga concerto at damdamin niya.

Sa parehong liham, ipinaliwanag din ni Chopin kung bakit gagamit ng mute ang mga instrumentong may kuwerdas. Inilarawan niya sa kaibigan ang aparatong parang suklay na ikinakabit sa kuwerdas, na nagdaragdag ng bagong kulay ng tunog na parang pilak. Ang mute ay nagpapahina ng alingawngaw at nagpapabago ng kulay ng tunog. Matapos ipaliwanag ang nais na impresyon ng musika, idinagdag niya kung paano ito ipapahayag ng orkestra. Sa mabagal na bahaging nakatuon sa himig ng piyano, tiyak din niyang itinakda ang tunog ng mga kuwerdas.

Nasa E minor ang unang bahagi, samantalang E major ang Romance. Gayunman, parehong kapayapaan at lungkot ang nasa damdaming isinulat ni Chopin sa kaibigan. Sa iisang bahagi sa E major, pinag-usapan niya ang lugar na naaalala, araw ng tagsibol at liwanag ng buwan. Kaugnay din ng lirikal na katangiang ito ang pamagat na Romance ng mabagal na bahagi.

Ang paraan ng pag-awit sa opera na natutuhan ng piyano

Ang bel canto ay paraan ng magandang pag-awit sa tradisyong Italyano. Sa Romance, ginagamit ni Chopin sa piyano ang ganitong pagpapahayag. Sa pagitan ng mahabang magkakaugnay na himig, inilalagay niya ang maliliit na nota at trill upang baguhin ang detalye ng pagpapahayag. Ang trill ay palamuting mabilis na nagpapalit-palit sa dalawang magkalapit na nota. Tinutugtog ito ng piyanista sa pamamagitan ng pagkakasunod ng pagpindot sa mga key at pagdurugtong ng mga tunog. Habang nakikinig si Chopin sa himig ng opera na ipinagpapatuloy ng tinig, ginamit din niya sa sariling instrumento ang mga paraan ng pagdurugtong at pagpapalamuti ng himig. Isinulat niya ang mabagal na awit na ito sa gitna ng concertong nagpapamalas ng mabilis na teknik.

Larawan ni Rossini na ginawa ni Henri Grévedon batay sa pagpipinta ni Hortense Haudebourt-Lescot.
Larawan ni Rossini na ginawa ni Henri Grévedon batay sa pagpipinta ni Hortense Haudebourt-Lescot.

Malakas ang pagtanggap ng mga tagapakinig sa mga baryasyong tinugtog ni Chopin sa Vienna noong 1829, ngunit may nagsabi ring masyadong mahina ang tunog. Sa liham sa kaibigan, isinulat niyang mas gusto niya iyon kaysa masabing masyadong malakas siyang tumugtog. Nag-improvise rin siya noong araw na iyon batay sa opera at mga himig ng Poland. Habang hinihintay niya ang reaksiyon ng mga tagapakinig, malinaw din niyang isinulat ang uri ng tunog na gusto niya. Ang paggamit ng mga himig mula sa opera sa improvisasyon ay isa rin sa mga gawa niyang itinanghal mismo. Bago pa ipakilala ang mga concerto sa Warsaw, sinubukan na niya ang paraan ng pagtugtog sa harap ng mga tagapakinig sa ibang bansa.

Sa simula ng Romance, simple ang himig ng tema; bumabalik ito kalaunan na may dagdag na mga palamuti. Sa gitna, may matinding tema sa C-sharp minor. Matapos iyon, muling ipinagpapatuloy ang himig. Habang isinusulat ang payapang bahagi, dinagdagan ni Chopin ng mga palamuti ang nagbabalik na tema at binago ang tonalidad at pagpapahayag sa gitna.

Ang arya sa pagitan ng mga bahagi ng concerto

Pagkatapos ng unang bahagi sa unang pagtatanghal noong taglagas ng 1830, umawit si Anna Wołkow ng arya ni Soliva. Matapos ang awit niya, tinugtog ni Chopin ang natitirang dalawang bahagi. Umawit si Konstancja ng cavatina mula sa La donna del lago ni Rossini. Kinabukasan, isinulat ni Chopin kay Tytus na nakaputi siya at may rosas sa buhok. Sa iisang liham, detalyado niyang ipinahayag ang pagtugtog ng concerto, mga awit ng mga mang-aawit at kasuotan sa entablado.

Umalis si Chopin sa Warsaw noong Nobyembre 2, matapos ang pagtatanghal na ito. Sa dulo ng buwan, nagsimula ang pag-aalsa laban sa pamamahala ng Russia, at hindi na siya nakabalik sa bayan niya. Kaya nanatiling huling pampublikong pagtatanghal niya sa Warsaw ang konsiyerto sa National Theatre noong taglagas. Habang naghahanda nito, nag-alinlangan din siya at hindi pa maitakda ang araw ng pag-alis patungong ibang bansa.

Ukít na naglalarawan sa pag-aalsa noong Nobyembre 1830, matapos umalis si Chopin sa Warsaw.
Ukít na naglalarawan sa pag-aalsa noong Nobyembre 1830, matapos umalis si Chopin sa Warsaw.

Ang sipi sa compilation album at ang pagtatanghal sa Warsaw

Nasa mga listahan ng tanghalian at hapunan ng Mahina ang pambungad ng Romance sa pagganap ni Martha Argerich. Orihinal itong ikalawang bahagi ng Piano Concerto sa E minor. Mula sa E minor ng unang bahagi, lumipat si Chopin sa E major nito, saka ipinagpatuloy ang huling rondo. Sa unang pagtatanghal sa Warsaw, may arya pa ng mang-aawit sa pagitan ng una at mabagal na bahagi. Ang maikling himig na nasa compilation album ngayon ay isinulat niya sa loob ng mahabang concerto para sa solista at orkestra. Nauuna sa mabagal na himig ang malakas na unang bahagi, at sumusunod naman ang musikang sayaw ng rondo.

Ang piyanistang tumugtog ng sariling mga baryasyon sa Vienna ay nagpakilala ng dalawang concerto sa Warsaw nang sumunod na taon. Habang isinusulat ang Romance, ipinaliwanag niya sa kaibigan ang katangian ng piyesa at ang mute ng mga kuwerdas; matapos ang konsiyerto sa taglagas, ikinuwento niya ang kasuotan at awit ng kasamahang mang-aawit. Sa mga liham, magkasamang pinag-usapan ni Chopin ang paglikha, pagtugtog at paghahanda ng konsiyerto. Bahagi rin ng buhay na iyon ang mga isinulat habang iniisip si Konstancja. Ang mabagal na bahagi ng concerto sa E minor ay bahagi ng malaking akdang inihanda ng kabataang ito sa sariling bayan, at sa National Theatre ay kasama sa programa ng parehong gabi ang mga mang-aawit ng arya.

Pakikinig sa Mahina

Kasama sa musika ng tanghalian at hapunan sa Mahina ang pambungad ng Romance sa pagganap ni Martha Argerich. Maaari ninyong alalahanin ang himig ng piyano na naririnig habang kumakain bilang musikang tinugtog ng batang si Chopin sa parehong pagtatanghal kasama ang mga mang-aawit ng bayan niya.