Bu yazıda
Kısa cevap
Martha Argerich, Chopin 1. Piyano Konçertosu'nu Claudio Abbado yönetimindeki Londra Senfoni Orkestrası ile kaydetti. 2. bölüm Romance–Larghetto'dur; solo piyanonun uzun ezgisi orkestranın yumuşak zemini üzerinde uzanır. ‘Piyano şarkı söylüyor’ demek notaları koşulsuz uzatmak değil, sağ el ezgisinin nefes alır gibi yön kurması, sol elle orkestranın da bu akışı bozmaması demektir.
Larghetto'nun şarkısını dinlemenin üç adımı
- Argerich'in solosunu, Abbado'nun yönetimini ve Londra Senfoni'nin toplu çalımını buluşturan bir kayıttır.
- 2. bölümde hızlı hünerden çok, uzun ezgiyle süslemelerin cümle içinde nereye yöneldiği önemlidir.
- Rubato ölçüyü ortadan kaldırmaz; eşlik akışı korurken ezginin biraz öne gitmesi ya da beklemesiyle oluşan esnekliktir.
Ayrıntılı okuma
Hızla hazırlanan 1968 oturumu ve ağır 2. bölüm
Albüm Martha Argerich'in solosu, Claudio Abbado'nun yönetimi ve Londra Senfoni Orkestrası'nın çalımıyla kaydedildi. 12 Şubat 1968'de (12.2.1968) Londra'da hazırlık hızla yapıldı; dört oturumda Chopin ve Liszt konçertoları kayda alındı.
Yapım takviminin hızlı olmasıyla müziğin temposu ayrı şeylerdir. Larghetto'yu dinlerken bir cümlenin nerede bittiğine ve piyano beklerken orkestranın büyük vuruşu nasıl tuttuğuna kulak verin. Oturumun hızını yorumun izleniminden ayırmak, duyulan tercihleri doğru anlatmayı sağlar.
Chopin'in verdiği ‘Romance’ adı
Chopin'in Mi minör Op.11 Konçertosu; 1. bölüm Allegro maestoso, 2. bölüm Romance ve 3. bölüm Rondo'dan oluşur. 2. bölümün hız terimi Larghetto'dur.
Romance'ı olay örgülü bir aşk öyküsü saymak gerekmez. Önce samimi bir konuşma tonu duyulur. Orkestra alan açınca piyano büyük bir söylev yerine iç konuşmaya benzeyen ezgiyle girer; süslemeler de cümleyi işleyen nakış gibi ana çizginin çevresinde dolaşır.
Piyanonun şarkı söylemesi gerçekten ne demektir?
Bir piyano sesi tuşa basıldıktan sonra kendiliğinden büyüyemez, söner. Piyanist, şarkıcı gibi aynı sesi sürekli besleyemediği için sonraki notanın gücü ve zamanlamasıyla öncekinin sürdüğü yanılsamasını yaratır. Piyanonun ‘şarkısı’ bu bağlantıdır.
Argerich'in sağ elini dinlerken tek tek notaları yargılamak yerine uzun cümlenin doruğunu bulun. Hangi notaya doğru büyüdüğüne, doruktan sonra nasıl çözüldüğüne ve süslemenin ana ezginin önüne geçip geçmediğine sırayla kulak verirseniz cümleleyişi somut anlatabilirsiniz.
Rubato keyfî biçimde yavaşlama tekniği değildir
Rubato ‘zaman çalmak’ diye açıklansa da müziğin bütün vuruşu kaybolmaz. Ezgi bir notada beklerse sonraki cümlede akışı geri kazanır; sol el ve orkestra büyük nabzı tutar. Esneklik ancak bir referans noktası varsa hissedilir.
Argerich ile Abbado'nun nefesini anlamak için piyanonun biraz geciktiği anla orkestranın sonraki girişini birlikte dinleyin. Her kesitte yönü önce solistin mi, topluluğun mu verdiğini karşılaştırırsanız tempo esnekliğinin konçerto içinde nasıl dengelendiğini duyarsınız.
Dingin şarkının içinde de ansızın düşen bir gölge vardır
2. bölüm baştan sona aynı sıcaklıkta akmaz. Ortada ses koyulaşıp gerilim arttığında önceki yumuşak ezgi kısa süreliğine başka bir ifade kazanır. Bu karşıtlık sayesinde başlangıçtaki şarkının dönüşü basit tekrar değil, geçen zamanı taşıyan bir geri geliş gibi duyulur.
İlk dinleyişte yalnızca ‘yumuşak kısım–karanlık orta–dönen şarkı’ dizisini hatırlayın. Sonrakinde orta kısımdan hemen önceki küçük değişimi ve dönüşten sonraki süs farkını dinleyin; tek bölüm içinde duygunun uzaklaşıp geri gelmesini doğal biçimde hissedersiniz.
Uzun ezgiyi hatırlatan üç ipucu
Eserle nerede karşılaşırsanız karşılaşın adını hemen bulamamanız sorun değildir. Piyanonun uzun ezgisi, orkestranın yanıtı ve ortada değişen ses dünyası izlenimlerini saklarsanız sonraki dinleyişe ipucu olur.
Mahina Vegan Table klasik müzikle yemeğin doğal biçimde yan yana yaşadığı bir mekânı amaçlar. Journal'da, nerede duyarsanız duyun tanıdık bir ezgiyi daha somut dinleyebilmeniz için besteci, yorumcu ve yapı öykülerini sürdürüyoruz.
Chopin'in Larghetto'sunu dinlemeden önce
- Chopin 1. Piyano Konçertosu'nun 2. bölümünün adı nedir?
- Bölümün adı Romance, hız terimi Larghetto'dur. Birlikte Romance–Larghetto da denir.
- Argerich kaydının şefi ve orkestrası kim?
- Claudio Abbado yönetti; Londra Senfoni Orkestrası eşlik etti.
- Rubato yanlış ölçü çalmaktan nasıl ayrılır?
- Rubatonun geri döneceği büyük bir nabız vardır. Bir cümlede beklenen süre sonraki akışta denge bulduğu için müziğin yönü korunur.
- Yalnızca 2. bölümü dinleyerek başlayabilir miyim?
- Evet. Larghetto ezgisine alıştıktan sonra 1. bölümün görkemli başlangıcını ve 3. bölümün rondosunu dinlemek bütün konçertonun karşıtlığını kolaylaştırır.
Mahina Vegan Table'ın güncel ziyaret bilgilerini ve mekânını inceleyin.
Mahina Vegan Table ziyaret bilgileri
