Bu yazıda
- ‘Yağmur Damlası’ eserin resmî başlığı mı?
- Başlangıçta yinelenen nota ezginin gerisindedir
- Nota aynı olsa da akordaki görevi sürekli değişir
- Karanlık orta kısımda yinelenen nota çan gibi ağırlaşır
- Başlangıç dönünce yinelenen nota da hafifler mi?
- Tek bir notayı uzun süre dinlemek neden sıkıcı değildir?
- ‘Yağmur damlası’ ve yinelenen nota hakkında dört soru
Kısa cevap
‘Yağmur Damlası Prelüdü’, Chopin'in Re bemol majör Prelüd Op.28 No.15'ine verilen yaygın addır. Baştan sona süren nota, önce orta ses alanında dingin nabız gibi duyulur; karanlık orta kısımda başka bir nota adı ve pes alanda ağır vuruş gibi algılanır; son dönüşte yeniden hafifler. Aynı perde bile çevresindeki akordaki görevi, ses alanı, güç ve eşlik yoğunluğu değişince bambaşka anlam kazanır.
Yinelenen notayı değiştiren üç sahne
- Eserin resmî tanımı Re bemol majör Prelüd Op.28 No.15'tir; ‘Yağmur Damlası’ yaygın bir lakaptır.
- Eser 89 ölçüdür; yinelenen nota aydınlık dış kısımlarla karanlık orta kısmı boydan boya geçer.
- Notaları saymak yerine çevresindeki bas, akor ve ses alanı değiştiğinde aynı sesin ifadesinin dönüşümünü dinleyin.
Ayrıntılı okuma
‘Yağmur Damlası’ eserin resmî başlığı mı?
Eser Re bemol majör Prelüd Op.28 No.15'tir ve 89 ölçüdür. ‘Raindrop’ yaygın addır; George Sand'ın anılarına karşın ilk taslağın Paris'te hazırlanmış olabileceğine işaret eden kaynaklar da vardır.
Mallorca'daki fırtınanın eserin doğrudan kaynağı olduğu açıklaması yeterince kanıtlı değildir. Lakap yinelenen notayı kolay hatırlatır, fakat yaratım sürecinin kesin açıklaması ya da tek dinleme yolu değildir.
Başlangıçta yinelenen nota ezginin gerisindedir
Girişte sağ el ezgisi uzun uzun söyler, orta ses alanındaki tekrar düzenli nabız kurar. Aynı güçte öne çıkarsa ezgiyi örter; arka planda kalırsa dingin bir gerilim verir. Yağmur damlasını düşündüren ilk sahne budur.
Notayı tek tek saymayın; önce üstündeki melodinin nereye uzandığını dinleyin. Sonra tekrarı seçtiğinizde, arka plandaki küçük sesin eserin zamanını ne kadar uzun tuttuğunu anlarsınız.
Nota aynı olsa da akordaki görevi sürekli değişir
Bir notanın adı aynı diye işlevi aynı değildir. Bir akorda kararlı merkeze yakın, diğerinde çözülmeyi bekleyen gerilim sesi olabilir. Basla çevre notaları değişince rengi aydınlık, gölge ve kaygı arasında dolaşır.
Aynı film kişisinin sahne ve ışıkla farklı görünmesine benzer. Nota daha güçlü çalınmasa da bas yürüyüp akor koyulaşınca yeni algılanır. Bestenin tek notadan çok ilişkilerle çalıştığını gösterir.
Karanlık orta kısımda yinelenen nota çan gibi ağırlaşır
Op.28 No.15'in orta bölümündeki notalar ve akorlar belirlenirken el yazmalarıyla Fransız ve Alman ilk baskıları birlikte karşılaştırılır. Tekrar burada da sürer; fakat ses alanı, çevre armoni ve dinamik değişince ilk kısımdan bambaşka ağırlık kazanır.
Bu kısmı fırtına, çan ya da huzursuz adım olarak hayal edebilirsiniz. Notada tekrarın çevresindeki akor ve ses alanı büyük ölçüde değişir; sahneyi seçmek dinleyene açıktır.
Başlangıç dönünce yinelenen nota da hafifler mi?
Karanlık orta kısımdan sonra Re bemol majör ezgi döndüğünde tekrar yeniden sessiz arka plan gibi gelir. Ama tamamen aynı değildir; ortanın ağır anısı kulakta kaldığı için dinginliğin gölgesi derinleşir.
Tekrarlanan notanın sona doğru nasıl küçüldüğüne kulak verin. Eser tekrarı birden silmek yerine çevre armoniyi durultur ve sesi azaltarak anlamını dönüştürür. Aynı nota başlangıç, gerilim ve dönüşü bağlayan ip olur.
Tek bir notayı uzun süre dinlemek neden sıkıcı değildir?
Op.28 Prelüdleri 1839'da Fransa ve Almanya'da yayımlandı; No.15 sonradan ayrı da satıldı. Bağımsız ün kazansa da aslında 24 prelüdlük dizinin içindedir.
Mahina Vegan Table'ın klasik yazıları tekrarı arka plana bırakmayıp içindeki değişen ilişkileri arar. Bu notayı yeniden duyduğunuzda ‘yağmur’ lakabının ötesinde akor ve ses alanının değiştirdiği ifadeyi de duymanızı dileriz.
‘Yağmur damlası’ ve yinelenen nota hakkında dört soru
- ‘Yağmur Damlası’ adını Chopin mi verdi?
- Doğrulanmış resmî başlık Re bemol majör Prelüd Op.28 No.15'tir. ‘Yağmur Damlası’ sonradan yerleşen lakaptır.
- Eser ilk kez Mallorca fırtınasında mı yaratıldı?
- Bu doğrulanmış değildir. George Sand'ın anılarının aksine ilk taslağın Paris'te yapılmış olabileceğini gösteren kaynaklar da vardır.
- Eser kaç ölçüdür?
- 89 ölçüdür.
- Yinelenen nota ortada neden ağır duyulur?
- Ses alanı, güç, bas ve çevre akorlar değişir. Aynı nota müzikte farklı ilişki üstlenince ifadesi de değişir.
Mahina Vegan Table'ın güncel ziyaret bilgilerini ve mekânını inceleyin.
Mahina Vegan Table ziyaret bilgileri
