Σε αυτό το άρθρο
- 19/8/1965: η συνάντηση που έγινε ένας δίσκος
- Αν και είναι κοντσέρτο, μιλά πρώτο το τσέλο
- Η ένταση του 1ου μέρους γεννιέται από την επιστροφή, όχι από την ταχύτητα
- Τα τέσσερα μέρη φωτίζουν την ίδια ανάμνηση με διαφορετικές ταχύτητες
- Η μνήμη του έργου που έφεραν ο Barbirolli και η Συμφωνική του Λονδίνου
- Πώς να θυμάστε για καιρό ένα κλασικό έργο ανάμεσα σε δύο γεύματα
- Τέσσερις τρόποι να ακούσετε καλύτερα την ηχογράφηση του 1965
Η σύντομη απάντηση
Η Jacqueline du Pré ηχογράφησε το Κοντσέρτο για τσέλο του Elgar στις 19/8/1965, στο Kingsway Hall του Λονδίνου, με τη Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου υπό τον John Barbirolli. Η ερμηνεία της, όταν ήταν είκοσι ετών, παρέμεινε αγαπητή επί δεκαετίες. Στην πρώτη ακρόαση, αντί να ξεκινήσετε από τη φήμη του δίσκου, εστιάστε στη στιγμή όπου το τσέλο ανοίγει με τέσσερις συγχορδίες, χωρίς μεγάλη ορχηστρική εισαγωγή, και στις αναμνήσεις που επιστρέφουν σε όλα τα τέσσερα μέρη.
Τρία σημεία που ανοίγουν αυτή την ηχογράφηση
- Στην ηχογράφηση του 1965 παίζει η Jacqueline du Pré, διευθύνει ο John Barbirolli και συνοδεύει η Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου.
- Το κοντσέρτο έχει τέσσερα μέρη και το τσέλο εμφανίζεται με συγχορδίες από το πρώτο κιόλας μέτρο.
- Αντί να ακολουθείτε μόνο τις εκρήξεις έντασης, ακούστε την επιστροφή του πρώτου θέματος και την κατεύθυνση της ανταλλαγής ανάμεσα στο τσέλο και την ορχήστρα· έτσι η δομή γίνεται σαφέστερη.
Σε βάθος
19/8/1965: η συνάντηση που έγινε ένας δίσκος
Η ηχογράφηση του Κοντσέρτου για τσέλο του Elgar πραγματοποιήθηκε στις 19/8/1965 στο Kingsway Hall του Λονδίνου. Σολίστ ήταν η Jacqueline du Pré, μαέστρος ο John Barbirolli και ορχήστρα η Συμφωνική του Λονδίνου. Η ηχογράφηση συγκαταλέγεται στα σημαντικά γεγονότα του 1965 στην ιστορία της ορχήστρας.
Αν σκεφτείτε πρώτα τη σύντομη ζωή της du Pré, είναι εύκολο να ακούσετε τη μουσική μόνο σαν προαναγγελία μιας τραγωδίας. Σ’ αυτή την ηχογράφηση ορίστε σημεία ακρόασης χωριστά από τη βιογραφική ιστορία. Ακούστε διαδοχικά πόσο μακριά εκτείνει το τσέλο μια φράση, αν η κατεύθυνση της μελωδίας διατηρείται μετά την ησυχία και σε ποια απόσταση η ορχήστρα ανταποκρίνεται στην κίνηση της σολίστ· έτσι οι ερμηνευτικές επιλογές ακούγονται συγκεκριμένα.
Αν και είναι κοντσέρτο, μιλά πρώτο το τσέλο
Το έργο αποτελείται από τέσσερα μέρη και το πρώτο αρχίζει Adagio–Moderato. Δεν περιμένει μια μεγάλη ορχηστρική εισαγωγή πριν εμφανιστεί ο σολίστας, όπως σε πολλά κοντσέρτα. Από το πρώτο μέτρο το τσέλο παίζει τέσσερις αποφασιστικές συγχορδίες και τα έγχορδα, το κλαρινέτο και το κόρνο απαντούν ήρεμα.
Στην πρώτη ακρόαση προσέξτε όχι μόνο τη δύναμη των συγχορδιών, αλλά και τη σιωπή που ακολουθεί. Όταν το σόλο τσέλο κλείσει μια πρόταση, η ορχήστρα παραλαμβάνει τον χώρο και η βιόλα αρχίζει το θέμα. Από την αρχή το έργο δεν εξελίσσεται τόσο ως αντιπαράθεση «σολίστ εναντίον ορχήστρας», όσο ως μια ανάμνηση που περνά ανάμεσα σε διαφορετικές φωνές.
Η ένταση του 1ου μέρους γεννιέται από την επιστροφή, όχι από την ταχύτητα
Όταν το πρώτο θέμα περάσει από τη βιόλα στο τσέλο, η ίδια μελωδία αλλάζει έκταση και χροιά. Αν ακούσετε χωριστά το σημείο όπου το τσέλο ανεβαίνει ψηλά και εκείνο όπου επιστρέφει το ήρεμο αρχικό θέμα, γίνεται σαφές ότι το 1ο μέρος δεν επαναλαμβάνει απλώς μία διάθεση.
Ακούγοντας την ηχογράφηση της du Pré, παρακολουθήστε πόσο μακριά οδηγείται μια ολόκληρη φράση και όχι μόνο τη δύναμη μιας σύντομης νότας. Αν πριν αξιολογήσετε την πίεση του δοξαριού και το vibrato ακούσετε πού καταλήγει η πρόταση, μπορείτε να συγκρίνετε πιο συγκεκριμένα τη μεγάλη γραμμή που επέλεξε η ερμηνεύτρια.
Τα τέσσερα μέρη φωτίζουν την ίδια ανάμνηση με διαφορετικές ταχύτητες
Το έργο συνεχίζεται στα τέσσερα μέρη Adagio–Moderato, Lento–Allegro molto, Adagio και Allegro–Moderato–Allegro ma non troppo. Στο 2ο μέρος ακούστε τα γρήγορα σχήματα, στο 3ο τη μεγάλη σόλο μελωδία και στο τελευταίο την επιστροφή προηγούμενου υλικού ως ακουστικά σημεία αναφοράς.
Δεν χρειάζεται να αναλύσετε τα πάντα σε μία ακρόαση. Αρκεί αρχικά να θυμάστε τη μεταβολή των μερών ως «βάρος – κίνηση – μακρύ τραγούδι – προχώρημα και ανάμνηση». Όταν στο τέλος έρθει το σημείο που θυμίζει την αρχή, η διαδρομή σχεδόν τριάντα λεπτών μπορεί να ακουστεί σαν μία μεγάλη πρόταση που κλείνει.
Η μνήμη του έργου που έφεραν ο Barbirolli και η Συμφωνική του Λονδίνου
Ο Barbirolli, νέος τότε τσελίστας, έπαιξε το 1919 ως μέλος της Συμφωνικής του Λονδίνου στην πρεμιέρα του κοντσέρτου. 46 χρόνια αργότερα διηύθυνε την ίδια ορχήστρα στην ηχογράφηση με τη du Pré. Έτσι, η πρεμιέρα του συνθέτη και ο δίσκος του 1965 συνδέονται μέσα στην πορεία ενός μουσικού.
Αυτό το υπόβαθρο προσθέτει το πλαίσιο ενός μαέστρου που είχε δουλέψει τον μακρύ χρόνο του έργου πάνω στη σκηνή. Ακούστε πόσο ελαφρά υποχωρεί η ορχήστρα όταν προβάλλει το τσέλο και, αντίστροφα, πώς ανακτά το βάρος της όταν το σόλο σιωπά.
Πώς να θυμάστε για καιρό ένα κλασικό έργο ανάμεσα σε δύο γεύματα
Η κλασική μουσική δεν απαιτεί να απομνημονεύσετε όλο το υπόβαθρο για να την πλησιάσετε. Αν κρατήσετε μία ακουστική εικόνα —τις τέσσερις πρώτες συγχορδίες, το θέμα που ανοίγει η βιόλα ή την τελική ανάμνηση— η επόμενη ακρόαση αλλάζει. Η ηχογράφηση του 1965 αγαπήθηκε για πολύ καιρό. Στην ίδια τη μουσική ανακαλύψτε μία προς μία τις ανταλλαγές ανάμεσα στο τσέλο και την ορχήστρα.
Στο Mahina Vegan Table η κλασική μουσική συνοδεύει το γεύμα, ενώ στο Journal συνεχίζουμε να προσφέρουμε σημεία που κάνουν την ίδια τη μουσική πιο ενδιαφέρουσα στην ακρόαση. Θα παρουσιάζουμε αργά έργα και ερμηνευτές που μένουν όπως η επίγευση ενός γεύματος, ώστε την επόμενη φορά που θα συναντήσετε το ίδιο κομμάτι να ακούσετε μια νέα σκηνή.
Τέσσερις τρόποι να ακούσετε καλύτερα την ηχογράφηση του 1965
- Πόσων ετών ήταν η Jacqueline du Pré στην ηχογράφηση;
- Ήταν είκοσι ετών όταν έγινε η ηχογράφηση του 1965.
- Πόσα μέρη έχει το Κοντσέρτο για τσέλο του Elgar;
- Έχει τέσσερα μέρη. Τα γρήγορα και τα αργά δεν εναλλάσσονται απλώς· προηγούμενο υλικό επιστρέφει ως ανάμνηση μέχρι το τέλος.
- Πρέπει να ακούσω ολόκληρο το έργο από την πρώτη φορά;
- Όχι. Αρχίστε από την έναρξη του 1ου μέρους και το θέμα της βιόλας και, όταν εξοικειωθείτε, επεκταθείτε στο 2ο, 3ο και 4ο.
- Είναι αυτή η ηχογράφηση η μοναδική σωστή απάντηση;
- Όχι. Είναι μια σημαντική ιστορική ηχογράφηση, αλλά συγκρίνοντάς την με άλλες ακούτε καλύτερα πόσο μπορούν να διαφέρουν το tempo, η πίεση του δοξαριού και η ισορροπία της ορχήστρας.
Κατά τη διάρκεια του γεύματος στη Mahina Vegan Table ακούγεται κλασική μουσική.
Δείτε πληροφορίες επίσκεψης στο Mahina Vegan Table
