Sa artikulong ito
  1. Kulang na ensayo sa unang pagtatanghal matapos ang digmaan
  2. Bumalik si Barbirolli bilang konduktor matapos maging cellist ng orkestra
  3. Mga materyal na inuulit sa apat na bahagi
  4. Mga pagtatanghal ng concerto pagkatapos ng rekording
  5. Relasyong nagsimula sa pagpili para sa isang scholarship
  6. Pakikinig sa Mahina

Maikling sagot

Noong 1965, nirekord ng dalawampung taong gulang na si Jacqueline du Pré ang Cello Concerto ni Elgar. Pinangunahan ni John Barbirolli ang London Symphony Orchestra. Tumugtog si Barbirolli ng cello sa parehong orkestra noong unang pagtatanghal ng piyesa noong 1919. Pinagsama ng rekording ang batang solista at si Barbirolli, na unang lumahok bilang miyembro ng orkestra at bumalik bilang konduktor makalipas ang 46 na taon.

Mas malalim na pagbasa

Kulang na ensayo sa unang pagtatanghal matapos ang digmaan

Unang itinanghal ang Cello Concerto ni Elgar sa Queen’s Hall sa London noong 27 Oktubre 1919. Si Elgar mismo ang nanguna sa London Symphony Orchestra at si Felix Salmond ang solista. Isinulat ni Elgar ang piyesa matapos ang Unang Digmaang Pandaigdig. Sa pag-alala sa mga buhay na kinuha ng digmaan at sa pamumuhay bago ang digmaan na hindi na maibabalik, maiuugnay natin ang pagluluksa sa musika sa karanasan ng panahong iyon. Ang orkestrang nagpatuloy sa pagtatanghal kahit noong digmaan ang tumugtog ng bagong concerto na isinulat pagkatapos nito, at ang kompositor mismo ang humawak ng baton sa unang pagtatanghal.

Naranasan din ng London Symphony ang epekto ng digmaan. Pumasok sa hukbo ang mga miyembro nito, samantalang nagpatuloy ang orkestra sa pagtugtog sa gitna ng mga limitasyon sa paglalakbay at banta ng pagsalakay mula sa himpapawid. Nagpasya ang bagong punong konduktor na si Albert Coates na huwag tumanggap ng bayad upang tulungan ang orkestrang muling nagsisimulang magtanghal. Kasama rin sa pagbubukas ng panahon ng konsiyerto na nagpakilala sa bagong akda ni Elgar ang mga piyesa nina Borodin, Wagner at Scriabin. Kailangang ihanda ng orkestra ang pamilyar na mga piyesa at ang bagong concerto para sa iisang pagtatanghal.

Elgar at ang London Symphony Orchestra sa isang magasin ng musika noong 1911. Kinuha ang larawan sa Queen’s Hall.
Elgar at ang London Symphony Orchestra sa isang magasin ng musika noong 1911. Kinuha ang larawan sa Queen’s Hall.

Lumampas si Coates sa oras ng ensayo para sa ibang mga piyesa, kaya kinulang sina Elgar at Salmond sa oras upang pagtugmain ang concerto. Isinulat ni Alice Elgar sa kaniyang talaarawan ang galit niya sa nangyari sa asawa at ang pagsisikap ng mga musikero na nagdagdag ng ensayo. Bahagi rin ang kakulangang ito sa dahilan kung bakit hindi maganda ang pagtanggap sa unang pagtatanghal. Kahit ang kompositor mismo ang nanguna at naroon ang solista, kinailangan nilang itanghal ang bagong piyesa nang hindi pa sapat ang pagkakatugma ng bahaging solo at ng orkestra.

Nagpatuloy ang pagtutulungan nina Elgar at London Symphony. Noong Enero 1934, mula sa kaniyang higaan sa Worcester, pinangasiwaan ng may sakit na si Elgar ang rekording ng orkestrang nasa studio sa London. Iniugnay ang dalawang lungsod gamit ang isang espesyal na koneksiyon upang marinig niya ang pagtugtog mula sa higaan. Sa halip na pumunta sa studio, nakinig siya sa kaniyang silid sa ospital. Ang kompositor at orkestrang magkaugnay na mula sa unang pagtatanghal ay nagpatuloy sa paggawa ng rekording kahit magkalayo.

Bumalik si Barbirolli bilang konduktor matapos maging cellist ng orkestra

Tumugtog si Barbirolli bilang miyembro ng pangkat ng cello sa unang pagtatanghal ng concerto. Noong 1965, pinangunahan niya ang parehong London Symphony upang irekord ito kasama si du Pré. Ang dating tumugtog ng bahaging cello na nasa harap niya ay siya nang namuno sa solista at buong orkestra. Sa unang pagpapakilala ng concerto, isa lamang siya sa mga cellist ng orkestra. Makalipas ang 46 na taon, nasa harap siya upang magtakda ng kumpas at pamunuan ang orkestra ayon sa pagtugtog ng solista, habang inihahanda ang rekording ng parehong akda.

Ilustrasyon ng unang pagtatanghal sa Queen’s Hall noong 1893.
Ilustrasyon ng unang pagtatanghal sa Queen’s Hall noong 1893.

Ipinanganak si du Pré noong 26 Enero 1945. Dalawampung taong gulang siya nang gawin ang rekording noong 1965. Bata pa siya nang marinig sa radyo ang cello at mahilig sa instrumento. Nagdebut siya sa isang recital sa London noong 1961 at nagsimulang magrekord para sa EMI noong 1962. Bago ang concerto ni Elgar, may karanasan na siya sa pampublikong pagtugtog at paggawa ng mga plaka. Sa loob ng ilang taon, sumunod ang debut, unang rekording sa EMI at rekording ng concerto.

Pinag-aralan na ni du Pré ang concerto ni Elgar mula noong tinuturuan siya ni William Pleeth. Noong 1964, sinimulan niyang gamitin ang Stradivarius cello na tinatawag na Davidoff. Nang sumunod na taon, itinanghal niya ang concerto kasama si Barbirolli bago ito irekord sa London Symphony. Tinugtog niya sa bagong instrumento ang matagal nang pinag-aralang musika, nakipagtugma sa konduktor sa konsiyerto at saka gumawa ng plaka. Bago ang bantog na rekording noong 1965, dumaan na siya sa pag-aaral at pagtugtog ng akda kasama ang iba.

Mga materyal na inuulit sa apat na bahagi

Sa simula ng concerto, ibinigay ni Elgar sa solong cello ang apat na chord. Sumagot ang mga kuwerdas, clarinet at horn, at saka ipinakilala ng viola ang tema. Malinaw na agad ang pagkakasunod ng solong cello at orkestra. Sa halip na ipasok ang solista matapos ang mahabang pambungad ng orkestra, gaya ng karaniwang concerto, isinulat ni Elgar na maunang tumugtog ang cellist. Bago pa makarating sa mabagal na bahaging nirekord ni du Pré, nagsimula ang concerto sa unang tunog mula sa solista.

Bahagi ng sulat-kamay na Cello Concerto ni Elgar mula 1919.
Bahagi ng sulat-kamay na Cello Concerto ni Elgar mula 1919.

Ang ikatlong bahagi, Adagio, ang mabagal na seksiyon sa apat na bahagi. Nauuna rito ang pambungad na cello ng unang bahagi at ang mabilis na galaw ng ikalawa; kasunod ng Adagio ang huling bahagi. Magkakaiba ang katangian ng apat na bahagi, at muling tinutugtog sa mga huli ang materyal mula sa mga nauna. Kapag hiwalay na pinili ang ikatlong bahagi para sa album, maririnig nang tuloy-tuloy ang himig nito. Sa buong concerto, nasa pagitan ito ng mabilis na bahaging nauna at ng finale. May tagubilin ding Nobilmente sa unang parirala ng cello, na karaniwang isinasalin bilang marangal. Kasabay ng mga unang nota, tinukoy ni Elgar ang katangian ng parirala sa tagubiling ito.

Malapit sa dulo ng huling bahagi, bumabalik ang tema ng Adagio at ang mga chord ng cello sa simula ng concerto. Ginamit ni Elgar sa huling bahagi ang naunang musika sa halip na iwan ito tuwing nagsisimula ang bagong bahagi. Ang temang ipinakilala bilang sariling daloy sa ikatlong bahagi ay nagiging bahagi ng finale, at bumabalik ang mga pambungad na chord bago ang pagtatapos. Sa sipi, maririnig ang himig sa loob ng isang bahagi; sa buong concerto, maririnig ang pag-uulit ng parehong materyal sa magkakaibang bahagi.

Mga pagtatanghal ng concerto pagkatapos ng rekording

Tumigil si du Pré sa pagtatanghal noong 1973 at namatay noong 1987. Kahit hindi na siya makapag-entablado dahil sa sakit, maririnig pa rin ang kaniyang pagtugtog sa mga naunang rekording. Ginawa ang plaka ni Elgar noong 1965 bago siya magretiro. Magkaibang panahon ang unang karera mula debut hanggang rekording at ang mga problema sa kalusugan na sumunod. Itinatala ng taon ng rekording ang panahong pinalalawak pa niya ang pagtatanghal, kasama ang pangalan ng konduktor at orkestra noon.

Cello na ginawa ni Jean-Baptiste Vuillaume noong kalagitnaan ng ika-19 na siglo.
Cello na ginawa ni Jean-Baptiste Vuillaume noong kalagitnaan ng ika-19 na siglo.

Nananatili ang concerto ni Elgar na tinugtog ni du Pré sa mga studio album, rekording ng konsiyerto at pelikula. May rekording ng pagtatanghal noong 1963 sa pamumuno ni Malcolm Sargent, pelikula ng pagtugtog kasama si Barenboim noong 1967 at rekording mula Philadelphia noong 1970. Dalawang taon bago ang plaka kasama si Barbirolli ang konsiyerto kasama si Sargent, at dalawang taon pagkatapos nito ang pelikula kasama si Barenboim. Ilang ulit niyang tinugtog ang concerto sa iba’t ibang lugar at kasama ang magkakaibang konduktor.

Sa mga malalaking akda para sa orkestra na natapos ni Elgar, ang concerto na ito ang huli. Noong 12 Disyembre 1968, tinugtog din ito ni du Pré kasama ang Los Angeles Philharmonic sa pamumuno ni Zubin Mehta. Iyon ang unang pagtatanghal ng orkestra ng Cello Concerto ni Elgar. Pinanatili ni du Pré sa kaniyang mga piyesa ang concertong natapos ni Elgar sa huling panahon ng buhay nito habang nakikipagtugtugan sa mga konduktor at orkestra sa maraming bansa. Matapos ang plaka noong 1965, itinanghal pa rin niya ito kasama ang ibang orkestra. Naging bahagi ito ng kaniyang mga rekording at konsiyerto.

Relasyong nagsimula sa pagpili para sa isang scholarship

Nagkita rin sina Barbirolli at du Pré sa pagsusuri para sa Suggia scholarship noong 1956. Tinulungan niya ang batang si du Pré na itono ang cello. Ang scholarship na natanggap nito sa edad na labing-isa ay may kundisyong mag-ensayo nang apat na oras bawat araw. Makalipas ang siyam na taon, magkasama nilang nirekord ang concerto. Ang dating nagtugma ng instrumento ng batang aplikante ang nanguna sa rekording noong 1965, at ang cellist na nag-aral sa pamamagitan ng scholarship ang naging solista. Bago ang kanilang pagtutulungan sa studio, sinuri na ni Barbirolli ang pagtugtog ng batang cellist at tinulungan itong itono ang instrumento.

Sa rekording noong 1965, tumutugtog na si du Pré ng mga chord sa cello sa simula pa lang ng concerto. Sumusunod ang sagot ng orkestra at ang apat na bahagi; sa huli, muling tinutugtog ang himig ng ikatlong bahagi at ang mga chord sa simula. Pinangunahan ni Barbirolli ang musikang tinugtog niya noon bilang miyembro ng orkestra sa unang pagtatanghal. Ang solo na ginampanan ni Salmond noong 1919 ay ibinigay sa batang si du Pré. Pinalitan ni Barbirolli si Elgar sa baton at pinalitan ni du Pré si Salmond bilang solista. Sa pamumuno ni Barbirolli, nirekord ni du Pré at ng London Symphony ang apat na bahaging iniwan ni Elgar.

Pakikinig sa Mahina

Kasama sa musika para sa tanghalian at hapunan sa Mahina ang Adagio mula sa Cello Concerto ni Elgar na tinugtog ni Jacqueline du Pré. Kapag narinig ang himig habang kumakain, maaari ring alalahanin na ginawa ang rekording ng batang si du Pré kasama si Barbirolli, na lumahok sa unang pagtatanghal ng piyesa.